Chiều

“Con chồn có hang, chim trời có tổ
nhưng Con Người không có chỗ tựa đầu”
(Lc 9, 58)

Chiều đạp xe xuống phố
Chẳng biết đi về đâu
Thêm một ngày kết thúc
Khi chưa kịp khởi đầu

Cây chiều thì xếp lá
Thôi lao xao một ngày
Chim chiều thì vội vã
Về với bạn với bầy

Người thì chưa trở lại
Đi xa, về càng xa
Chiều rồi, còn mê mải
Loanh quanh cõi-người-ta

Chiều. Ngoảnh đầu nhìn lại
Vẫn là cõi-người-ta
Bao lâu rồi chưa ở
Trong cái-gọi-là-nhà…

Chiều đạp xe xuống phố
Thấy đời tựa vòng xoay
Người còn hoài lơ ngớ
Lưu lạc tận chốn này

Những vòng xe trên phố
Đi cho hết một chiều
Con đường dài ai biết
Con đường dài bao nhiêu

Cuối đường, ai biết được
Là bến bờ tình yêu…

Cao Gia An, S.J
Lille – France, 08.05.2016

Lỗi Hệ Thống

Trời ơi, hắn thèm lương thiện…
nhưng ai cho hắn lương thiện?
(Nam Cao, Chí Phèo)

 

Lỗi là lỗi từ trong hệ thống
Biến con người thành phần tử vô danh
Duy vật lên ngôi, nhấn chìm cuộc sống
Chỉ còn đua với tranh, chỉ có giật với dành

Lỗi là lỗi từ trong hệ thống
Giản lược mọi điều vào một ý thức hệ lệch nghiêng
Đến như con người mà chỉ còn là phương tiện sản xuất
Thì còn có điều gì là cao cả thánh thiêng?

Lỗi là lỗi từ trong hệ thống
Xoáy người ta trong chuyện cơm áo gạo tiền
Khi con người không được nuôi bằng lý tưởng đáng sống
Thì chỉ còn lọc lừa và gian lận đảo điên

Lỗi là lỗi từ trong hệ thống
Mở cửa cho bất công và lũng đoạn tràn lan
Khi người lương thiện không còn đất sống
Là cáo chung về một xã hội nát tan

Lỗi là lỗi từ trong hệ thống
Tạo ra những con người dễ dàng kiểm điểm tự phê
Như những diễn viên ra sân khấu diễn hề
Chỉ chờ hạ màn, mọi chuyện lại êm xuôi như cũ

Người trong nhà đã không còn là chủ
Khi mọi thứ phải quy vào cái một độc tôn
Cái một thiểu năng, thiểu đức, vô hồn
Nghèo tư duy, nhưng vô cùng giàu vọng tưởng

Là hư cấu về một tương lai huy hoàng thịnh vượng
Nếu hiện tại chỉ toàn là ấm ức bất công
Nếu hiện tại chỉ toàn là dồn nén chất chồng
Thì tương lai đương nhiên sẽ là vỡ bùng và đổ nát

Như những hệ thống lụn tàn và bệ rạc
Chẳng dám tin vào sự lương thiện của con người
Nên bất lương và tàn ác mới lên ngôi
Mở đường cho những vỡ tan và gãy đổ

Nếu đã là lỗi từ trong hệ thống
Ắt sẽ phải theo quy luật của muôn đời
Tự sinh thì tự diệt mà thôi
Để nhường chỗ cho con người được sống

Cao Gia An, S.J
Lille – France, 22.05.2016

Mười năm

 

Hơn mười năm rồi đó
Không về lại nơi này
Mười năm trong chớp mắt
Qua nhanh như một ngày

Người đi thì đi mãi
Bỏ lại những chiều mưa
Đường đã đầy cỏ dại
Người đã thành người xưa

Những trò chơi một thuở
Còn âm vọng tiếng cười
Giật mình mà cứ ngỡ
Mười năm chơi năm mười

Ai đi tìm, ai trốn?
Giữa lòng đời muôn phương
Tự nhiên mà đánh mất
Cả một trời yêu thương

Đường đời đâu rộng lắm
Lại lạc nhau dễ dàng
Bởi cuộc trần đưa đẩy
Hay buông tay vội vàng?

Giờ chỉ mong trở lại
Trên đường xưa một lần
Gờ chỉ mong gặp lại
Gương mặt một người thân

Hơn mười năm rồi đó
Người đi, bỏ cuộc chơi
Hỏi mấy lần có được
Mười năm của cuộc đời?

Thôi, đừng thèm đi nữa!
Theo lối cũ mà về
Mênh mông là thế giới
Riêng một góc trời quê

Cao Gia An, S.J
Lille – France, 15.05.2016

Đàn Bầu

 

Trũng sâu như chất vạn sầu
Chìm sâu như tận bể dâu cuộc trần
Dịu dàng một sợi tơ ngân
Phím hồn rung những bần thần u miên
Tay thon nhỏ giọt độc huyền
Như mưa nhỏ giọt ngoài hiên bão bùng
Nỗi niềm đan kết ngũ cung
Quyện xen bao nỗi chập chùng nước non

Đèn khuya một bóng héo hon
Tay khuya khơi những lụi mòn hanh hao
Gọi oai linh tự thuở nào
Về mà nghe những chênh chao lỡ làng

Buồn như nguyệt tận trăng tàn
Thương như một kiếm võ vàng vọng trông
Như người chinh phụ đợi chồng
Bóng khuya nghiêng giữa đêm đông ngậm ngùi
Dài như sợ nhớ khôn nguôi
Như bao tiếc hận chảy xuôi về trời
Bao là nước mắt mồ hôi
Là xương là máu bao đời… còn không?

Vang như tiếng cuốc gọi đồng
Mênh mang bao nỗi chất chồng nhiêu khê
Oằn cong như gánh mẹ quê
Ngả nghiêng như cánh cò về trong mưa

Lời thiêng từ những ngàn xưa
Đâu rồi hào khí truyền thừa sửa thiêng?
Mà còn đau đáu niềm riêng?
Mà còn nức nở oan khiên phận người?
Điêu linh như tiếng khóc cười
Nỉ non như tiếng ngút ngời niềm đau
Tự ngàn xưa đến ngàn sau
Gom bao nước mắt cho nhau mới vừa?

Âm vang là tiếng đàn xưa
Hay là ủy khúc cho vừa hôm nay?

Đời cong, đàn thẳng một dây
Nối trời với đất, nối ngày với đêm
Nối con cháu với tổ tiên
Nối sông núi với hồn thiêng quê mình
Nối liền chữ nghĩa chữ tình
Nối thông chữ Đạo chữ Kinh làm người

Êm như lời nguyện giữa đời
Tiếng đàn thơm đến ngát trời hương thiêng
Gọi oai linh giống Rồng Tiên
Dậy mà áo xốc vai nghiêng gánh đời!

Cao Gia An, S.J

Cong

 

 

Quê hương con
hình cong
như dáng mẹ
còng
cõng hai mùa
mưa
nắng

như những nếp nhăn
trên trán cha
sâu
rộng

như dáng trẻ nằm
co
trên hè phố
đêm đông

Dãi đất cong cong
còng lưng gánh bao mưa bom bão đạn
thời chiến qua rồi, vẫn cong oằn số phận
nặng tiếng thở dài
nặng những long đong

Con đường làm người
cong cong
cong lưng tìm miếng cơm manh áo
cong lưỡi nói điều lương tâm mách bảo
cong những nỗi niềm
mòn mỏi đợi trông

Đạo lý cong cong
nhập nhằng hư hư thực thực.
Khi lẽ phải là quyền lực
số phận dân nghèo
chỉ còn là
chấm
phẩy
cong
cong

Bao giờ ấm lại bếp lửa hồng?
Bao giờ thẳng lại những đường cong?

Cao Gia An, S.J

Lạc?…

 

Về quê mình mà tôi đi lạc
Cứ đường xưa lối cũ lòng vòng
Quê đã khác, người quê cũng khác
Bình thường thôi, sao nhoi nhói lòng…

Nếu đời người là một dòng sông
Đâu lạ gì khi sông cứ chảy
Thì tôi ơi, những ngày xưa ấy
Đâu có quay trở lại bao giờ

Như con sông luôn có đôi bờ
Lặng yên giữa dòng đời cuộn chảy
Thì tôi ơi, những gì đọng lại
Là những gì còn mãi trong tôi

Những phù sa lằng lặng đắp bồi
Đã được gọi tên là hoài niệm
Và quá khứ mà tôi tìm kiếm
Là một phần hiện tại trong tôi

Thì ngậm ngùi chi nữa, tôi ơi
Quê đã khác, hay tôi đã khác?
Về, hay vẫn mãi mê đi lạc
Giữa chập chùng xưa cũ không tên?

Nếu muốn tìm về ngày cũ an nhiên
Đừng lang thang mãi những bụi bờ ký ức
Hãy đặt bàn tay trên lồng ngực
Để lắng nghe từng nhịp sống bình yên

Cao Gia An, S.J
Lille, France – Mùa Chay 2016

Về

Cảm nghiệm Lc 15,11-32

Cha nhìn con đôi mắt già đẫm lệ
Thương cánh chim mê mải với đường bay.
Bóng con lạc vào xa tít tắp ngàn mây,
Hay chìm lỉm giữa dòng đời tai quái?

Con bước đi, Cha nghe hồn tê tái
Nước mắt ngược dòng giá buốt tim Cha
Tựa cửa trông chiều Cha dõi mắt về xa
Mong cánh chim gặp đường bay hạnh phúc…

Cha ơi !
Con của Cha, thằng con phản phúc
Đã đan tâm phụ bỏ tình Cha,
Bao tháng ngày mơ tráng lệ phồn hoa
Say trong mê mải quên tình Cha dấu ái.
Như cánh diều dứt dây
Con ngỡ mình sẽ vươn lên cao mãi
Tìm trời xanh với bầu không rộng rãi
Với gió ngàn với dìu dịu nắng mơ
Nào hay đâu bao khiếp hãi chực chờ
Con chao đảo, rồi bổ nhào quằn quại.

Chốn quê người con thân tàn ma dại
Thàm một chén cơm một bát nước cầm hơi.
Cỏ cháy.
Đồng khô.
Đêm vắng rợn người
Con ngồi khóc một thời lầm lỡ.
Còn gì nữa đâu những phồn hoa rực rỡ
Những đêm dập dồn vũ nhạc cuồng say
Bao mộng đời đã chắp cánh xa bay
Con nhấm nháp bờ môi chan chát đắng.

Chiều từng chiều Cha lần ra ngõ vắng
Gầy guộc thân già trong bóng nắng đìu hiu
Gió phất phơ loã xoã mái đầu chiều
Dõi trông về vùng trời xa lăng lắc.

Chiều từng chiều giữa đồng hoang hiu hắt
Con gục đầu rưng rức đếm thời gian
Cha ơi cha, con là kẻ hoang đàng
Bao lầm lỡ xin tình Cha dung thứ.

Rồi một chiều lê phận người cô lữ
Con ngập ngừng bên ngõ vắng thân yêu.
Cha dang tay, vội vã bước chân xiêu,
Ôm con.
Khóc.
Chiều nghiêng tràn bóng nắng.

Tạ ơn đời cho con ngàn giọt đắng
Để con thèm vị ngọt dịu tình Cha.
Tạ ơn Người, dù con đã lạc xa
Vẫn còn đó một vòng tay rộng mở.

Con trở về. Thân tàn, đời dang dở
Xin được dìm mình
trong nguồn nước tái sinh
Giữa lòng Cha là bể rộng ân tình
Con no thoả tình trời cao huyền nhiệm.

Cao Gia An, S.J
Xuân Trà – Mùa Chay 2001

Thức dậy đi, người ơi!

“Hãy đứng thẳng và ngẩng đầu lên
vì anh em sắp được cứu chuộc
(Lc 21, 27)

Thức dậy đi, người ơi!
Vầng dương đã lên rồi
Người còn say giấc điệp
Còn mộng mị xa xôi?

Người chập chờn ngái ngủ
Trong ngục tù đê mê
Đến bao giờ mới đủ
Những nhập nhằng lê thê?…

Tỉnh dậy đi, người ơi!
Bình minh mới rạng ngời
Còn tìm chi mê mải
Trong đêm hoang chơi vơi?…

Trong đêm hoang xa khơi
Người vục đầu cúi mặt
Khóc ngày vui đã tắt
Trên hoang phế dòng đời?

Ngẩng đầu lên, người ơi!
Niềm vui sẽ rợp trời
Ngày Tình Yêu ngự giá
Ngày vận mệnh đổi dời

Đứng thẳng lên, người ơi!
Ơn Cứu Độ gần rồi
Người có nghe nô nức
Buổi giao duyên đất trời?

Cho cây đời đua nở
Hoa hạnh phúc đâm chồi
Cho niềm vui bùng vỡ
Thức dậy đi, người ơi!

Cao Gia An, S.J
Jerusalem – Mùa Vọng 2013

Cong

 

Quê hương con
hình cong

như dáng mẹ
còng
cõng hai mùa
mưa
nắng

như những nếp nhăn
trên trán cha
sâu
rộng

như dáng trẻ nằm
co
trên hè phố
đêm đông

dãi đất cong cong
còng lưng
gánh bao mưa bom bão đạn
thời chiến qua rồi
vẫn cong oằn số phận
nặng tiếng thở dài
nặng những long đong

con đường làm người cong cong
cong lưng tìm miếng cơm manh áo
cong lưỡi nói điều lương tâm mách bảo
cong những nỗi niềm
mòn mỏi đợi trông

Đạo lý cong cong
nhập nhằng
hư hư thực thực
khi lẽ phải là quyền lực
số phận dân nghèo
chỉ còn là
chấm
phẩy
cong
cong

như lửa hồng bừng sáng giữa trời đông
sưởi ấm bao tâm hồn đang lạnh lùng tê bại
xin Lời Tin Mừng còn vang vọng mãi
để bàn tay Chúa uốn lại những đường cong!

Cao Gia An, S.J.

Lỗi Hẹn Với Sông Quê

 

“Bên bờ Tevere
nhớ về những dòng sông thơ ấu…

Ta bỏ dòng sông đi biền biệt
Gác lại sau lưng những nguyện thề
Ta giữa dòng đời trôi mãi miết
Thôi đành lỗi hẹn với sông quê

Ta nhớ mùa này hoa sim tím
Dọc triền sông vắng nắng mênh mông
Ta nhớ khi chiều tàn nắng lịm
Sông chìm trong sương khói bềnh bồng

Ta nhớ tiếng chim chiều gọi bạn
Sau ngày dài mỏi cánh hoang phiêu
Ta nhớ trong sương chiều bãng lãng
Rưng rức lòng ta tiếng sáo diều

Ta nhớ dáng người khuất bên sông
Ta đi, trên con nước bập bồng
Sông nước chiều quê buồn tê dại
Thuyền ta lạc bến nhớ long đong

Ta bỏ dòng sông đi biền biệt
Vẫn nghe bao thổn thức ngập lòng
Nghe sóng hồn quê dâng da diết
Chảy tràn kí ức ngập tình sông

Chiều nghiêng, con nước chảy ngược dòng
Có người lữ khách lặng bên sông

Roma – 2009
Cao Gia An, S.J.

Previous Older Entries

%d bloggers like this: