Tâm sự một người thầy

 

Chẳng nhớ là từ lúc nào mình đã quen với việc được gọi là Thầy. Nhớ hồi đầu nghe gọi hai tiếng: “Thầy ơi!!!” mình thấy vừa ngồ ngộ, vừa ngài ngại, lại vừa thích thích. Cũng vui, lúc đầu người ta gọi mình đủ kiểu: có người kêu Thầy xưng tui, có người gọi Thầy xưng con, có người gọi Thầy xưng em, có kẻ còn tử tế đề nghị: trẻ măng mà gọi Thầy gì, nghe già chát, gọi bằng anh cho trẻ trung thân thiện, hén!

Dù sao đi nữa, mình vẫn thật hạnh phúc khi được gọi là Thầy.

Làm Thầy thì chẳng có gì cao xa lắm đâu, mình bị các học trò vượt mặt hoài. Một lần, mình về thăm lại trường cũ, gặp lại mấy nhóc học trò xưa. Chúng lớn nhanh đến nỗi mình chẳng còn nhận ra. Có đứa cao hơn mình tới một cái đầu, nó nhìn mình từ… phía trên, cười cười: Thầy ơi, hình như càng lớn thầy càng nhỏ lại phải hông? Nhớ hồi đó Thầy to lớn vĩ đại lắm cơ mà!

Có phải mình nhỏ lại không ta? Không biết, nhưng hình như mình đã đứng lại, còn các học trò của mình vẫn đang trên đà lao về phía trước.

Có những học trò thời tập tành viết lách, nhờ mình sửa hộ mấy bài làm văn, mấy bài thơ con cóc. Mình khuyến khích nhóc viết và gởi bài cho trang báo mà mình vẫn cộng tác. Một thời gian sau, cái tên của nhóc xuất hiện ngang hàng với cái tên của mình trên mặt báo. Một thời gian sau nữa, đọc một số bài viết của nhóc, mình ước giá mà mình có thể viết hay được như thế!

Cũng có một thời gian mình làm gia sư, mách nước cho mấy nhóc vài ngón đàn để chuẩn bị thi vào nhạc viện. Một thời gian sau gặp lại, nhìn cách mấy nhóc lướt tay trên phím đàn, mình biết mình lại bị vượt mặt rồi.

Mình hạnh phúc vì được làm Thầy. Chẳng phải vì mình giỏi giang, nhưng vì mình đã liều lấy ra từ trong cái kho tàng nghèo nàn của mình để chia cho người khác. Thật hạnh phúc khi những điều bé nhỏ mình cho đi lại trở nên như những hạt giống nảy nở âm thầm và sinh hoa kết quả trong bao cuộc đời khác.

Mình hạnh phúc vì được làm Thầy. Không phải để cho người ta cái gì, nhưng là để đọc ra những tiềm năng trong mỗi người, và khuyến khích họ để cho những tiềm năng ấy bùng vỡ.

Mình hạnh phúc vì được làm Thầy. Chẳng phải để dẫn người khác đi con đường mà mình nghĩ là tốt, nhưng là để động viên họ can đảm bước đi trên con đường riêng của họ. Dĩ nhiên, có những con đường dẫn người ta đi đến một chân trời xa, nơi ấy chẳng còn một khoảng trống nào dành cho mình. Cũng tốt chứ sao! Mình chỉ có thể cho người ta dựa một thời gian, rồi sau đó phải đẩy họ lên đường để sống cuộc đời riêng của họ chứ.

Mình hạnh phúc vì được làm Thầy. Chẳng phải để là người chuyên đi gỡ rối tơ lòng… thòng, (mà lắm khi càng gỡ càng rối), nhưng là để được làm người lặng lẽ lắng nghe và chia sẻ phần nào nỗi đau với những người tin tưởng và tâm sự với mình.

Mình hạnh phúc vì được làm Thầy. Không phải để cho người khác noi gương, nhưng là để chỉ cho họ những tấm gương khác đáng cho họ noi theo.

Với lòng biết ơn, mình nhớ đến những người đã đi qua cuộc đời mình, những người đã cho mình nhiều ngọt bùi, cũng như những người đã tạo ra cho mình nhiều sóng gió. Tất cả đều là những người thầy của mình. Tất cả đã đi qua và đã đọng lại một phần trong con tim mình. Tất cả đã góp phần định hình nên nhân cách sống và con người hiện tại của mình.

Cũng với lòng biết ơn đó, mình nhớ đến những học trò đã đi qua cuộc đời mình. Qua họ, mình được huấn luyện từng ngày để làm Thầy. Nhờ họ, mình tìm thấy ý nghĩa của việc làm Thầy. Quan trọng hơn, không có họ… sao mình làm Thầy được chứ!

הרבה למדתי מרבותי”
ומחברי יותר מהם
“ומתלמידי יותר מכולם

Tôi học được nhiều từ những người thầy.
Tôi học được nhiều hơn từ các đồng nghiệp.
Nhưng tôi học được nhiều nhất
là từ các học trò của mình
(Babli, Makot 10.1)

Cao Gia An, S.J., Tâm Sự Một Loài Hoa Trên Tường Đá, nxb Tôn Giáo 2018, 152-155

Má và những mảnh vụn đời con

Mới ăn sáng xong, ông bạn vỗ vai nó:

– Hôm nay có chuyện gì với cậu vậy?

+ Có gì đâu, sao hỏi vậy?

– Tại sáng giờ chưa thấy cậu cười

+ À há, thì cười nè hì…hì…hì…

– Ừ, cười đi cho cuộc đời quanh cậu tươi đẹp. Cậu cười tươi lắm. Keep smiling nhé!

Má cũng thường nói thế với nó. Má khen nó cười đẹp. Giống ba…

2.

Lang thang hoài trên phố lạ, nó muốn tìm một chút gì đó quen thuộc. Một hôm, nó phát hiện rằng cái quen thuộc ấy nằm ở một góc chợ nhỏ trong khu phố Tàu. Cái quen thuộc có tên là… mì gói! Lạ ghê, đã một thời sinh viên sống chung với mì gói. Có những lúc thấy mì gói là nó sợ muốn khóc thét lên. Vậy mà giờ nhìn thấy mấy gói mì, nó mừng muốn khóc.

Má mà biết nó ăn mì, thế nào cũng quở. Má kêu nó đừng có ăn mì gói nhiều. Mì nóng lắm, ăn nhiều không tốt. Má đâu biết ở xứ lạ, mì gói là cả một khung trời quen thuộc với nó. Trong mỗi tô mì, nó tìm thấy chút hương vị thức ăn mà má thường nấu: chua chua, cay cay, ngọt ngọt… mỗi thứ chỉ một chút thôi cũng đủ làm nó ấm lòng. Lâu lâu chán mấy cái mì xoắn, mì sợi, mì ống, mì Spaghetti, nó lại tìm về làm bạn với mì gói.

3.

Nó gọi điện về nhà mừng kỷ niệm ngày cưới của ba má. Vừa nhấc điện thoại lên má đã nói ngay: “mừng sinh nhật con”… Nó được sinh ra đúng một năm sau ngày cưới của ba má mà. Má nói ngày nó ra đời là ngày hạnh phúc nhất trong đời má. Ngày má được làm mẹ.

Má hỏi nó:

– Khỏe hông con?

+ Dạ khỏe… khỏe như con trâu á!

– Cái thằng, lớn rồi còn ăn với nói…

+ Hihihi… con lớn với ai thì lớn chứ sao dám làm lớn với má…

– Bên đó con sao rồi, ăn uống được không?

+ Dạ được, đồ ăn bên này ngon lắm má ơi…

– Vậy hả, vậy dạo này con có tròn lên được tí nào hông?

+ Dạ có…

– Con làm việc nhiều sao mà tròn được

+ Bên này là mùa đông, trời lạnh thí mồ, con có làm gì đâu, chỉ toàn đắp mền ngủ không hà…

– Ừa, ăn được ngủ được là tốt rồi… mà nè, nhớ đừng có để bị béo phì đó nghen.

+ Hic hic… con vẫn phong độ đẹp ‘chai’ như xưa mà…

– À, con quen với cái lạnh ở đó chưa?

+ Dạ quen rồi, con mà, cái gì mà con chẳng quen được… mà má biết hông, trời lạnh cũng vui lắm. Mỗi lần con ra đường về, cái mặt nó lạnh ngắt luôn, còn hai cái lỗ tai thì vừa lạnh vừa giòn… bóp gỏi làm mồi nhậu zới ba là hết sẩy luôn á… hihihi…

***

Nó buông máy, biết má đang cười. Nó chỉ cần thế thôi. Biết má cười là nó hạnh phúc.

Những lần nó gọi điện về nhà chỉ thế, đủ để cho má biết là nó vẫn bình an và sống vui vẻ. Công việc của nó có nhiều điều má không hiểu được. Thế giới của nó có những điều lạ lẫm với má. Nó đi xa, má chỉ biết mơ hồ những việc nó làm. Má chỉ nghe mơ hồ những điều người ta nói về nó. Càng ngày càng có nhiều điều má không thể hiểu nó, không thể chia sẻ với nó.

Như cái ngày đầu tiên nó làm thơ tặng ba. Ba cầm bài thơ cứ xuýt xoa: “cái thằng nhỏ làm thơ có ý có tứ quá!”. Má hỏi: “…vậy là hay phải hông anh?”. Nghe ba ừ, má cười.

Như những lần nó về thăm nhà, học trò gọi điện hỏi thăm, bạn bè gọi điện để tám, đồng nghiệp gọi điện để chọc ghẹo… Thấy nó phải trả lời điện thoại hoài, má lại xuýt xoa: “con về đến nhà rồi mà cũng hổng được nghỉ ngơi nữa… làm việc chi mà nhiều vậy con!

Má mà. Má lo cho nó ở những điều rất cụ thể. Chỉ cần thấy nó ăn được ngủ được là má mừng. Những lần nó gọi điện, má cũng chỉ hỏi thăm quẩn quanh chuyện ăn chuyện ngủ. Má lo cho nó bằng tình thương. Tình thương của má lặng lẽ và bền bỉ. Tình thương không cần nhiều lời. Tình thương thể hiện bằng những hy sinh âm thầm mà má dành cho nó.

Như những ngày còn nhỏ, nó ngủ có tật xấu là cứ quơ chân quơ tay lung tung thò cả ra ngoài mùng. Má lặng lẽ ghép mùng lại cho nó, rồi bưng cây đèn dầu soi trong mùng tìm từng con muỗi để đốt. Má sợ nó bị muỗi chích.

Như những buổi sáng trên đường đi học, nó thường chở má ra đồng để đi cấy. Má ghé chợ mua một cái bánh tiêu được dồn xôi ở trong, rồi mượn dao của người ta để xẻ làm đôi. Má có cái tật không bao giờ chia hai phần đều nhau. Để má được dành phần nhỏ hơn.

Như những ngày đi cuốc đất với má ngoài đồng. Buổi trưa má biểu nó đi ngủ để chiều còn có sức mà cuốc tiếp. Còn má thì lò dò quanh mấy bụi tre gai để tìm thêm vài mụn măng về lo cho buổi tối của gia đình.

***

Nó xa gia đình lâu rồi. Như cánh chim đã tìm được cho mình khoảng trời riêng. Nó cứ đi, đi mãi về phía trước, chỉ để lo những chuyện gì đâu không. Cuối cùng, những gì má biết về nó chỉ là những mảnh vụn. Nó biết chính tình yêu trong tim má đã nối kết những mảnh vụn ấy lại, để nó vẫn là nó, cái thằng hồi nhỏ lì như trâu.

Năm nay tự nhiên nó muốn về nhà ghê. Về nhà để hát cho má nghe cái bài này nè:

“Dù lớn lên con xây non cao

vượt biển khơi, bay lên trăng sao

khi về nhà xưa với cha và với mẹ

vẫn là trẻ thơ bé như ngày nào…”

Dòng Sông và Nhiệm Khúc Tình Yêu

Viết tặng những ai còn có niềm tin
vào một tình yêu không chiếm hữu

Hắn đã từng không tin rằng mình được yêu.

Hắn từng nghĩ rằng trong tình yêu ít nhiều phải có một mức độ sở hữu nào đó, một hình thức thuộc về nhau nào đó.

Đời hắn là một dòng sông. Hắn không thuộc về một nơi nào cả, không sở hữu một ai và cũng không thuộc về sở hữu của một ai cả. Ai có thể sở hữu một dòng sông dài như vô tận chứ!

Dòng sông là một vệt chảy dài xuyên suốt và liên tục. Trong vệt chảy ấy, có thể nói rằng bất cứ nơi nào cũng là sông, mà cũng có thể nói rằng bất cứ một nơi riêng biệt tách rời nào cũng đều không phải là sông. Thử chặn lại một khúc sông và giữ làm riêng cho mình, cái mà bạn sở hữu chỉ có thể là một thứ ao tù vũng đọng. Sông sẽ không còn là sông nếu ngừng chảy để thuộc trọn về một nơi nào đó. Hắn sẽ không còn là hắn nếu không tiếp tục ra đi, để thuộc riêng về một ai đó.

Thế gian yêu mến những gì thuộc về mình. Còn anh em, anh em không thuộc về thế gian, nên thế gian ghét anh em”(Ga 15, 19). Hắn không xa lạ với cảm giác bị người ta ghét, cũng không quá xa lạ với cảm giác bị người ta nhìn như một kẻ lập dị đi ngược dòng đời. Hắn biết mình thuộc về đâu.

Thế nhưng trong lòng hắn đã từng có nhiều khoảng không thống nhất. Là con người, ai cũng được sinh ra để yêu, để được yêu. Nhưng sao tình yêu trong hắn còn nhiều khoảng ngập ngừng đến thế! Chẳng phải tình yêu vốn là một dòng chảy tự nhiên và đẹp đẽ sao?

***

Tận thâm sâu hồn mình, hắn cũng đã từng không tin rằng mình đáng được yêu.

Hồi nhỏ, dường như ai cũng đã từng một lần được dỗ dành thế này: “Ừ… ngoan ngoan đi nào mẹ thương!” Muốn hay không muốn, người ta đã hình thành nơi lòng mình một xác tín mơ hồ, rằng phải ngoan phải giỏi thì mới đáng được thương. Rồi như cách của một đứa bé con, để chứng minh mình đáng được thương, những con người đã lớn vẫn cứ luôn tìm cách tỏ ra rằng mình ngoan ngoan giỏi giỏi.

Hắn không ngoan và càng không giỏi, bởi hắn là một dòng sông. Nhìn lại cái ngọn nguồn bần hàn của mình, hắn thấy mình chẳng có gì đáng để tự hào, đáng để tự tin, đáng để đón nhận những tình yêu quá lớn. Nhìn lại hiện tại giữa chừng dang dở của mình, hắn thấy mình chẳng là cái gì để đáng được yêu. Những lời yêu chảy qua đời hắn, hắn e dè đón nhận với một chút nghi ngờ và không chắc chắn. Nhiều ánh mắt đọng lại trên cuộc đời hắn, nhưng hắn vẫn thường tự nhủ mình: những ánh mắt dọc đường thì có khác nào hoa trôi trên sóng, nước chảy qua cầu. Hắn buông lơi hời hợt để tất cả vuột trôi qua. Hắn dửng dưng như một tảng đá trơ lì miễn nhiễm. Có điều gì không ổn nơi con tim của hắn chăng?

Đúng là hắn vô tình như một dòng sông, nếu có thể nói dòng sông vô tình. Mà có lẽ vậy! Trên đời này có điều gì bội bạc và vô tình như dòng sông đâu. Chẳng bao giờ dòng sông biết đứng lại. Bạn có thể ra ngồi bên sông cả ngày như thể hai người bạn. Thật ra chỉ có bạn đứng lại, dòng sông thì cứ mãi lao mình về phía trước.

Bạn cứ thử ném một viên sỏi vào dòng sông mà xem. Những vòng tròn sẽ theo sóng nước lan xa, lan đến khi nào không còn đủ khả năng để lan nữa thì tự nhiên biến mất. Chừng như đó là cái lạnh lùng và đạo mạo cố hữu của dòng sông. Đã có rất nhiều người tuyên bố ghét cái đạo mạo mực thước nơi hắn. Họ bảo rằng đạo mạo nói cho cùng cũng chỉ là để che giấu cái gì đó, lạnh lùng là để tránh né cái gì đó, ra đi cũng chỉ là để khỏa lấp cái gì đó.

Đã có rất nhiều người đến bên hắn, trải lòng ra với hắn, soi mình vào hắn như soi vào một tấm gương. Người ta nhìn thấy hắn ở cái bề mặt. Bề mặt dòng sông nào mà không lấp lánh, nhất là những lúc được ánh nắng trời chiếu vào. Từ bên ngoài nhìn vào, mọi thứ đều được phủ lấp bởi cái lớp ánh sáng bàng bạc lung linh.

Tại sao hắn luôn giữ một khoảng cách nhất định với tất cả những ai đến trong đời hắn? Biết đâu chỉ đơn giản vì cái khoảng cách ấy làm cho người ta nên đẹp! Biết đâu hắn sợ! Sợ rằng khi đến gần, người ta sẽ nhận ra những tì vết nơi cuộc đời của hắn. Sợ rằng khi đủ gần, người ta sẽ nhận ra hắn không thật đáng yêu như người ta nghĩ. Dòng sông nào lại không chất chứa giữa lòng mình nhiều cặn bẩn rác rến chứ!

Sẽ thật là bi kịch nếu trong thẳm sâu con tim của mình người ta luôn có cảm giác rằng mình không đáng được yêu, không tin rằng mình có thể được yêu một cách vô điều kiện. Sẽ thật đau khổ nếu một người luôn khao khát được yêu, nhưng lại luôn kìm mình dai dẳng với cái cảm giác rằng mình không đáng.

***

Dòng sông chảy lượn lờ qua lòng phố. Nhiều người ở phố thích tìm ra bờ sông.

Nhiều người đến với sông như đến với một cái sọt rác. Họ ném vào đó tất cả những điều làm họ quá nặng lòng, những điều họ không thể tìm trút bỏ ở một nơi nào khác cho một ai khác. Dòng sông đủ can đảm đón nhận tất cả những gì người ta đủ can đảm đổ ra, những gì làm cho người ta nên tù túng nặng nề, những gì làm cho cuộc sống của người ta cáu bẩn và bốc mùi.

Nhiều người tìm đến với dòng sông để có một khoảng lặng. Cái trang trải mênh mông của lòng sông chừng như là phóng ảnh cho cái ước muốn trang trải của lòng người. Khoảng lặng của dòng sông là điều không thể tìm thấy ở nơi nào khác. Lặng đến độ nếu can đảm soi mình vào đó người ta sẽ nhìn thấy bóng mình, gặp lại khuôn mặt của mình, đối diện với hình ảnh thực của chính mình. Cái khoảng lặng ấy chừng như đủ sức cuốn trôi tất cả những ồn ào xao động đang khuấy nhiễu lòng người. Vậy nên có những lúc không cần phải giúp gì nhau, không cần phải mang vác đỡ đần gì nhau, người ta vẫn thấy lòng mình nhẹ tênh bên sông. Nhẹ như khoảng lặng của dòng sông.

Cũng có người đến ngồi bên sông đơn sơ như ngồi bên một người bạn. Không ai tắm hai lần trên một dòng sông. Dòng nước liên tục chảy, cuốn đi tất cả những gì là cũ kỹ, để dòng sông luôn sống động và tươi mới như những chuyển động và biến đổi của cuộc sống. Thế nhưng bên dưới tất cả những chuyển biến ấy, luôn có một điều gì đó trường tồn bất biến. Sông vẫn cứ là dòng sông, bất chấp sự biến đổi không ngừng của con nước. Thế nên ngồi bên sông, người ta tìm thấy niềm vui có một người bạn luôn cũ mà luôn mới, luôn chuyển mình nhưng cũng luôn kiên định trung thành là mình. Bạn vẫn là bạn, bất chấp những thăng trầm biến đổi.

Nhưng dù thế nào đi nữa, hắn vẫn biết rằng thời khắc người ta ngồi lại với dòng sông chỉ nên là một khoảng khắc ngắn ngủi nào đó. Họ thuộc về cuộc sống nhộn nhịp trên phố kia. Đâu ai có thể dìm chết đời mình mải miết trên một bến sông đợi chờ!

Họ không thuộc về hắn, như hắn không thuộc về họ. Nhưng giữa họ và hắn có thể có cái gọi là tình yêu không?

Ai cũng được sinh ra để yêu. Hắn cũng được sinh ra để yêu. Chỉ có điều, hắn được mời gọi để diễn tả tình yêu theo một cách khác.

***

Hắn ra đi, đi hoài…

Nhiều người hỏi tại sao hắn cứ phải đi, cứ phải bỏ lại phía sau nhiều thứ để lao mình về phía trước. Những gì bỏ lại là hữu hình cụ thể, những gì phía trước thì mơ hồ mông lung. Đáng không? Nhiều người khuyên hắn thôi đừng tự dối mình. Sông là sông, hắn là hắn. Hắn không phải và không thể nào là một dòng sông, không bao giờ có thể sống cuộc đời của một dòng sông. Bỏ qua quá nhiều thứ, buông tay với quá nhiều cơ hội, nói không với cả những rung động rất thực của lòng mình. Sống như thế mà gọi là sống sao? Đáng không?

Phải rồi, loay hoay mãi trong cái vòng luẩn quẩn được mất hơn thua của cuộc sống này, tìm đâu ra một tiêu chuẩn chắc chắn để nói rằng sống như hắn là đáng sống! Bám mình vào những tiêu chuẩn thực dụng của cuộc sống này, hắn thực tìm không ra câu trả lời. Nhưng điều đó không có nghĩa là không có câu trả lời cho hắn, cho cuộc sống và chọn lựa của đời hắn!

Chừng như tình yêu giữa con người với nhau càng ngày càng không đủ rộng, không đủ thoáng, không đủ vô vị lợi để làm chứng rằng có những tình yêu nhưng không và đủ sức giải phóng chứ không ràng buộc, mang lại tự do chứ không phải là tù ngục, đem lại ấm áp và bình an chứ không phải là dằn vặt và đau khổ, thả cho cánh chim tung trời bạt gió chứ không hãm kẹp trong chiếc lồng tù túng của cái tôi ích kỷ.

Cuộc đời hắn được xây nền trên tình yêu. Hắn ra đi để lao mình về Biển Lớn. Mọi dòng sông đều tìm mình nơi Biển Lớn.

Hắn cồn cào đổ tràn ra Biển.

Chao ơi là Biển rộng! Rộng bạt ngàn và sâu vô lượng, Biển lặng lẽ đón hắn về, ôm choàng lấy trọn vẹn cuộc đời hắn, cả con người hắn, cả những rác rến cặn bẩn và rong rêu. Biển đón nhận hắn trọn vẹn như những gì hắn là, chứ không phải như những gì hắn muốn mình là, hoặc những gì người khác mong hắn là. Từ muôn đời, Biển như một vòng tay luôn dang rộng, luôn sẵn sàng chào đón hắn, chờ ngày hắn trở về, dù có mang theo biết bao là cặn bẩn nhơ nhớp.

Hắn ngỡ ngàng nhận ra rằng đã có một tình yêu chảy xuyên suốt đời hắn, từ khởi đầu cho đến tận cùng.

Hắn được sinh ra từ giữa lòng Biển lớn. Có một lúc nào đó, những làn hơi nước tách ra từ lòng mẹ Biển cách âm thầm, bay vút lên tận trời, lặng lẽ kết tụ thành những vầng mây, và lặng lẽ buông mình rơi xuống thành con nước. Nước từ khe rãnh, nước từ ao hồ, nước từ những sườn đồi dốc núi, nước từ những con suối… tất cả như đã cùng hẹn hò hội ngộ, cùng gặp gỡ kết hợp lại để làm nên cuộc đời hắn. Không phải dòng sông làm nên con nước, nhưng chính con nước làm nên dòng sông. Bao tương ngộ tưởng như tình cờ của con nước đều khởi nguồn từ lòng Mẹ Biển và đổ dồn vào đời hắn.

Hắn ngỡ ngàng nhận ra rằng ở khởi đầu cuộc đời của hắn đã có một tình yêu quá lớn như thế, một tình yêu đi trước bất kể sự xứng đang hay không xứng đáng của hắn. Hắn được yêu không phải vì hắn đáng yêu hay tốt đẹp; đúng hơn, nhờ khám phá ra mình là người được yêu, hắn thấy cuộc sống của mình đáng yêu và tốt đẹp hơn. Đẹp vì được yêu, chứ không phải vì đẹp nên được yêu. Vì mỗi ngày một nhận ra mình là người được yêu nên hắn chọn sống như thế, chứ không phải hắn sống như thế để xứng đáng được yêu.

Mẹ Biển dạy hắn rằng trong tình yêu không có chuyện xứng đáng hay không xứng đáng, chỉ có chuyện đón nhận hay không đón nhận mà thôi. Phải lâu lắm hắn mới học được rằng dù thế nào đi nữa thì hắn vẫn là người được yêu, một tình yêu vô điều kiện và không chiếm hữu. Niềm tin ấy cứu độ đời hắn, thay đổi trọn vẹn cuộc sống của hắn, dạy hắn cách sống tình yêu.

“Tình yêu hệ tại ở điều này: không phải chúng ta đã yêu Người, nhưng là Người đã yêu chúng ta trước” (1Ga 4, 10).

“Từ thuở tôi còn trong lòng mẹ, Người đã gọi tôi. Từ thuở còn chưa chào đời, Người đã nhắc đến tên tôi… Người đã khắc tên tôi trong lòng bàn tay của Người” (Is 49, 1.16).

Có hạnh phúc nào hơn khi nhận ra rằng, với bất cứ giá, nào hắn vẫn luôn là người được yêu. Và có khờ khạo nào hơn việc cứ phải loay hoay để mong chiến thắng và chiếm đoạt cho được tình yêu của Người thực sự đã yêu hắn từ lâu lắm rồi.

Hắn tin mình được yêu, nhờ đó, hắn tin vào những tình yêu khác đã đặt vào đời mình. Nhờ nhận ra tình yêu đặt vào đời mình, hắn được dạy cho biết thế nào là yêu.

***

Hơn nữa, hắn còn tin vào một tình yêu không hề chiếm hữu. Hắn có thể nhận ra rằng con tim mình đang hết lòng yêu một người, mà vẫn luôn có thể nói với mình rằng: không, người ấy không phải là của riêng mình, mình thực sự không có quyền gì trên cuộc đời của người ấy… Ai dám bảo đó là một tình yêu nửa vời! Hắn yêu và hắn mong người mình yêu được sống hạnh phúc, thế còn chưa đủ sao!

Một trong những bi kịch lớn nhất của kiếp người là người ta thường không hiểu gì về tình yêu hết! Vì không hiểu nên người ta hay đặt ra cho tình yêu quá nhiều giới hạn, trong những con tim bị ngăn cách bởi quá nhiều giới hạn.

Nhiều người đau đớn khi phải chia tay với người yêu, khóc cho một tình yêu tan vỡ. Chia tay có nghĩa là tình yêu tan vỡ sao? Chia tay nghĩa là không thuộc về nhau nữa, không còn một sự sở hữu nào đó về cuộc đời của nhau nữa, là chấp nhận rằng người kia không còn phải là của mình, không còn thuộc về vòng tay của mình nữa. Là họ đang khóc cho tình yêu của mình, hay đang khóc cho cái quyền sở hữu của mình bỗng dưng bị mất? Là họ đang tiếc nuối cho sự đổ vỡ của tình yêu, hay chỉ đơn giản là tiếc cho cái “vốn đã thuộc về mình”?

Nếu chỉ vì một người không còn là của mình nữa mà tình yêu dành cho người ấy cũng chết đi, đó là một tình yêu đúng nghĩa chăng? Tình yêu ấy đặt vào một con người, hay đơn giản chỉ là tình yêu người ta vẫn dành cho những gì thuộc tầm sở hữu của mình?

Khi một cơn gió thổi qua tàng cây, những chiếc lá vàng và những vòm lá sâu sẽ bị cuốn đi. Còn trụ lại trên cành là những chiếc lá xanh đầy sức sống. Khi một cơn gió đời của những thử thách thổi qua, sẽ quét đi những chiếc lá vàng của tình yêu chiếm hữu và những vòm lá ôm đồm của đòi hỏi thuộc về. Còn lại trên tàng cây tình yêu là những chiếc lá xanh vững vàng của một tình yêu tinh ròng, một tình yêu có thể tồn tại mà không cần đến sự chiếm hữu.

***

+ Này cậu bé, cậu không thích chú chim nhỏ ấy sao?

– Dạ thích chứ, cháu yêu nó lắm!

+ Vậy sao không giữ lại bên mình để cậu có thể gần nó mỗi ngày, sao lại thả nó bay ra ngoài giữa trời giông gió thế kia?

– Vì cánh chim ấy không thuộc về chiếc lồng nhỏ này, nhưng thuộc về bầu trời kia. Cánh chim được sinh ra là để cho bầu trời. Nó sẽ hạnh phúc khi tìm được cuộc sống thực của mình, cuộc sống vì đó mà nó được sinh ra.

Ai cũng được sinh ra để yêu, nhưng có một số người được mời gọi diễn tả tình yêu của mình theo một cách rất khác!

“You will never know
what a real love means,
untill you know how to love
selflessly and non-possessively…”

Cao Gia An, S.J. – Loyola, tháng Arrupe 2011

Mây Bay Ngang Trời

Viết tặng anh em…

 

Tôi là một áng mây bay ngang trời.  Đời tôi là một mầu nhiệm.

1.

Không gian sống của tôi ngày ấy là một vùng sóng nước mênh mông ngút ngàn. Được bao bọc giữa lòng mẹ nước, tôi sống vô lo và vô định hướng. Đời tôi là chuỗi những ngày hạnh phúc, bình an và ấm áp. Có những niềm hạnh phúc thật lạ, khi người ta có thể sống mà không cần bận tâm đến việc mình là ai. Có những niềm bình an thật lạ, khi người ta không cần phải để ý đến những xáo trộn đang ầm ào chuyển biến quanh mình. Cũng có những những niềm ấm áp thật lạ, khi người ta sống giữa ngợp chìm trong tình thương yêu bảo bọc mà không cần phải bận lòng cân đo đong đếm.

Rồi theo dòng đời tôi lớn lên, nếu có thể nói như thế, nghĩa là tôi bắt đầu ý thức về những gì đang chuyển biến quanh mình. Theo cách của những cơn gió nhẹ làm xao động mặt hồ tĩnh lặng, nhiều suy nghĩ vẩn vơ từ đâu ùa đến làm khuấy động cuộc sống vốn bình yên trầm lắng của tôi. Tôi bắt đầu mang nơi mình nỗi niềm thao thức của một hiện hữu.

Có những ngày con nước loay xoay làm bọt tung trắng xóa. Tôi chợt nhận ra mình chỉ là một đám bọt bèo trôi dạt giữa mịt mùng sóng nước. Tôi có giá trị gì giữa sóng nước ngàn khơi?.. Có những ngày mưa bão, mẹ nước ôm vào lòng bao là cặn bã rác rến từ cuộc đời. Ngập chìm giữa con nước đa mang, tôi tự hỏi mình là ai giữa trùng vây hỗn tạp? Qua bao bến đục bến trong, đời tôi sẽ trôi dạt về đâu?..

2.

Tôi nhận ra sự có mặt của những vầng mây vào một ngày nắng đẹp. Những vầng mây trắng xóa điệu đàng soi mình trong bóng nước. Thế giới quanh tôi chìm lắng an nhiên. Tôi đứng yên lặng lẽ mà nghe lòng mình dâng trào biến động theo dấu những áng mây bay.

Mây từ đâu đến? Mây bay về đâu? Những áng mây bay qua để lại trong tôi nhiều nỗi niềm. Một lần gặp gỡ, tôi nhận ra lòng mình đã ôm trọn bóng mây. Những áng mây cứ theo nhau khuất dần cuối chân trời. Đọng lại giữa lòng tôi chỉ là những chiếc bóng.

Nhưng tôi bỗng nhận ra khoảng cách ngút ngàn giữa tôi và những áng mây. Chúng tôi cách xa nhau lắm. Xa như khoảng cách của kẻ ở chân trời và người nơi góc biển. Chúng tôi cũng khác biệt nhau lắm. Khác nhau như đất và trời. Con đường chúng tôi đi luôn theo hai chiều ngược nhau. Con nước chảy xiết về xuôi, mỗi ngày một chìm mình xuống thấp. Gió lại cuốn mây bay trên đỉnh trời, mỗi lúc một mất hút trên cao.

Ngày lại ngày, tôi ngửa mặt nhìn trời để chiêm ngắm những vầng mây. Những vầng mây trắng xóa phiêu diêu trên nền trời xanh biếc. Đêm lại đêm, trong chập chờn những giấc mơ rời rạc chắp nối, tôi thấy mình là một áng mây bồng bềnh lưu lãng thiên nhai.

3.

Cho đến ngày ấy, ngày tôi thực sự được đưa vào đời.

Tôi là một áng mây bay ngang trời.

Đời tôi là một mầu nhiệm.

Trong số những bàn tay đưa tôi vào đời, có nắng trời và gió khơi. Những tương tác cộng hưởng dần đẩy tôi đi trên chuyến hành trình xa lạ. Là vô tình hay hữu ý? Là định mệnh hay ngẫu nhiên?

Nắng trời ấm áp mà bền bỉ. Ngày qua ngày, nắng cứ âm thầm rải đều hơi ấm trên vạn vật. Tôi cảm nhận được làn hơi ấm ấy. Hơi ấm gợi lên trong lòng tôi một mời gọi rộn ràng bí ẩn. Ngày qua ngày, sự rộn ràng cứ lớn dần lên trong tôi. Chỉ là những rộn ràng vu vơ mà thôi! Ngày ấy tôi còn khờ khạo lắm, đâu thể gọi tên những gì đang âm thầm diễn ra giữa lòng mình.

Và một ngày gió khơi vụt đến mang tôi đi. Chỉ sau một thoáng giật mình, tôi thấy mình đã bị dứt ra khỏi lòng mẹ nước.

Bỗng dưng tôi được nâng lên. Tôi thấy mình cứ bay lên cao, cao mãi…

Bỗng dưng tôi nhận ra mình là một áng mây bay trên vùng trời cao vút.

Đời tôi là một mầu nhiệm.

4.

Khi một giấc mơ xa vời huyền hoặc bỗng nhiên trở thành hiện thực, người ta sống hiện thực của mình như một giấc mơ. Tôi đã mang nơi mình khát vọng thầm kín được một ngày bay cao. Khát vọng ấy được thành toàn nơi tôi theo cách mà tôi chẳng thể nào ngờ tới. Không phải tôi đã vươn tới ước mơ, nhưng là điều mơ ước tự dưng lại rơi vào tôi. Không phải tôi là kẻ thực hiện, nhưng tôi là người được ban phát.

Bỗng dưng tôi được nâng lên.

Bỗng dưng tôi trở thành mình trong nguyện ước mà tôi vốn cho là không tưởng.

Bỗng dưng cái khoảng cách giữa đất và trời trở thành vô nghĩa…

Là phận số may mắn hay là duyên kiếp của đời tôi đã được tiền định từ tận thuở xa xăm nào đó?

Đó là một ngày nắng đẹp

Săm soi mình trong lòng mẹ nước, tôi ngỡ ngàng nhìn lại chính mình. Chiếc áo đời tôi tự lúc nào đã trở nên tinh nguyên trong suốt. Khuôn mặt tôi sáng lạng lấp lánh như ẩn chứa hàng ngàn tia nắng trời. Bước đi của tôi trở nên nhẹ nhàng bay bỗng.

Bỗng dưng tôi được nâng lên giữa tầng trời cao vời vợi.

5.

Và gió lại đến mang tôi đi

Bước đi đầu tiên trong hành trình sống mới bắt tôi phải dứt bỏ với những gì quen thuộc nhất với mình, những gì thân thương nhất với mình, những gì từ lâu đã trở nên một phần cuộc sống của mình. Bỗng dưng tôi nghiệm thấy sự mất mát. Bỗng dưng tôi cảm được sự đổi thay.

Lòng con nước lớn bao la là vậy cũng đâu thể giữ hoài một áng mây. Đâu điều gì có thể níu chân một áng mây bay. Đời tôi là một áng mây bay. Dừng chân một chút giữa khung trời cũ, rồi tôi đi.

Tôi trôi đi, khung trời cũ cũng trôi đi. Chúng tôi chảy theo hai chiều ngược nhau. Được cuốn lên cao tít tắp, tôi ngoái đầu nhìn lại. Trước mắt tôi chỉ còn lại một khoảng trời lờ mờ hư ảo. Những đường nét quen thuộc cứ tan ra, tan ra trong vùng không gian nhập nhòa trắng xóa.

Từ nay tôi không còn là con của đất thấp nữa. Tôi thuộc về trời cao. Là phúc phần của riêng tôi, hay là một sứ mạng nào đó đang được ký thác vào tôi? Từng ngày từng ngày một, tôi học cách để làm một vầng mây.Từng bước từng bước một, tôi khám phá ra ơn gọi thực sự của mình.

6.

Làm một áng mây bay, tôi có cơ hội để chiêm ngưỡng cuộc sống từ phía xa xa. Từ xa xa, cái gì cũng đẹp đẽ lạ thường. Mặt đất trải ra trước mắt tôi như một tấm thảm hoa khổng lồ. Xóm làng và thành thị, đồi núi và biển khơi, những tòa cao ốc chọc trời và những mái nhà tranh bình dị, những bức tường thành sừng sững và những lũy tre xanh ngút ngát. Những gam màu, những đường nét, những hình khối, những nhịp điệu…tất cả đều góp phần đặc sắc để tạo nên một bức tranh thiên hình vạn trạng của cuộc sống. Mỗi ngày trôi qua là mỗi ngày tôi lại có thêm những cơ hội mới để ngây ngất chiêm ngưỡng và hòa mình vào trong cái đẹp đẽ nghê thường của tạo hóa.

Từ xa xa, tôi luôn có cơ hội để ngẫm về những điều mình ngắm. Tôi nhận ra rằng mình được nâng lên không phải để dứt bỏ khỏi cuộc sống, nhưng là để được chiêm ngưỡng và yêu mến cuộc sống này hơn.

Có một dạo, gió cuốn tôi về bên đỉnh núi xa. Lòng tôi khấp khởi mừng vui như vào mùa vũ hội. Tôi đi giữa hàng hàng lớp lớp những tầng mây. Những áng mây trắng xóa phủ tràn đỉnh núi. Có những áng mây la đà lướt đi nhẹ nhàng như dòng sông lặng lẽ. Có những áng mây điệu đàng cong mình xuống nghịch ngợm trên những tàng cây. Có những áng mây vút mình lên thật cao để hòa với những tia nắng trời lung linh diệu sắc.

Tôi nhận ra rằng mình chỉ là một áng mây bình thường giữa ngàn vạn những áng mây trôi. Ấy thế mà nơi những vầng mây gặp gỡ và quy tụ, cảnh sắc đẹp đẽ và thanh thoát như trong cõi bồng lai. Trong cõi sống ấy, có sự hiện diện của tôi. Bỗng dưng tôi nhận ra một sự đặc biệt cá vị nào đó của riêng mình. Mỗi vầng mây đều mang nơi mình một sứ mạng đặc biệt.

Lòng tôi dâng trào ước muốn được neo đậu trên đỉnh núi. Tôi muốn được cắm lều cố định mãi mãi ở chốn này. Nghĩa là được giải phóng khỏi những long đong vô định. Nghĩa là được dứt ra khỏi những thăng trầm mưa gió…

Nhưng rồi gió lại đến mang tôi đi. Dù muốn dù không, tôi biết mình phải buông mình theo chiều gió. Ơn gọi của tôi là lên đường. Định mệnh của tôi là ra đi.

7.

Đã có những lúc tôi giật mình tự hỏi mình tại sao cứ phải ra đi? Đi hoài, đi hoài…

Có đêm trăng vàng mơ tròn mịn, tôi điệu đàng bay ngang bóng trăng cao. Sự gặp gỡ tình cờ tạo nên một bức tranh đêm tuyệt sắc. Bức tranh đang đà chuyển động trên nền trời lóng lánh sao đêm. Ngước mắt nhìn lên vầng trăng đêm cao vời vời, cúi mặt nhìn xuống mặt đất mông lung, tôi bỗng nhận ra vị thế lưng lững giữa chừng của mình. Tôi chỉ là một áng mây bay ngang trời. Cõi sống của tôi là khoảng không lưng chừng dang dở.

Tôi nhẹ nhàng lướt qua bóng trăng cao như một kẻ vô tâm hờ hững. Bức tranh đêm rã tan. Đơn giản bởi tôi không phải là người kiến tạo nên bức tranh ấy, tôi cũng không thể là người níu giữ.

Tôi chỉ là một áng mây bay. Đó là sứ mạng, là ơn gọi của đời tôi.

Nằm ở thế trung gian giữa đất và trời, ơn gọi của tôi là nối liền trời cao và đất thấp. Tôi trở nên một dấu chỉ hữu hình để hướng tầm mắt của con người nơi đất thấp về với cõi trời cao.

Để sống trọn vẹn ơn gọi của mình, trước hết, tôi cần phải được tách riêng ra. Thế nhưng nếu chỉ là một áng mây vô tâm vô tình, tôi có nghĩa lý chi để hiện hữu giữa cõi trời cao? Tôi đã không được gọi làm mây chỉ để tìm kiếm một sự hoàn thiện cho riêng mình. Tôi đã không được chuyển đến một trạng thái cách ly và miễn nhiễm với cuộc đời. Tôi cũng không được chọn để làm một kẻ lãng tử vô lo và vô trách nhiệm.

Tôi có được tách riêng cũng chỉ là để được sai đi vào giữa lòng cuộc sống.

8.

Chẳng có ơn gọi nào dễ dàng. Chẳng có con đường nào được phủ toàn lụa là êm ả. Tôi làm dấu chỉ cho một bầu trời bí nhiệm khôn lường. Trời vô biên đến độ tôi chẳng tài nào đo đếm được. Trời bao la đến độ tôi không tài nào thấu hiểu nổi. Trời câm lặng đến độ nhiều lúc tôi như bị bỏ rơi trong lạc lõng cô đơn…

Có những khi tôi là một áng mây buồn vắt ngang khoảng trời cao xanh mà trống rỗng vô tận.

Tôi bé nhỏ lắm, nên cứ thường e sợ trước những cái mông lung vô hình. Tôi cứ muốn mình có thể bám vào cái gì đó hữu hình cụ thể. Cụ thể như cuộc sống đang trải rộng trước mắt. Hữu hình như chính bóng dáng của mình đang in dấu lung linh trên mặt nước biếc.

Bước đi chông chênh, tôi bỗng nhận ra nơi lòng mình vẫn còn mang nhiều tạp chất, xung quanh đời mình vẫn còn chèo kéo quá nhiều những vẩn mây. Những tạp chất li ti bé xíu, nhưng cứ dễ làm cho lòng ra trì trệ nặng nề. Những vẩn mây mỏng mảnh như sợi tơ chiều, nhưng cứ tạo nên bao dùng dằng vướng víu.

Tôi tưởng mình được nâng lên để mãi sống trong cõi siêu vời thanh thoát. Nhưng không. Làm mây, tôi bỗng nhận ra mình mỏng manh lạ thường. Một áng mây trời luôn có thể tan biến nhạt nhòa bất cứ lúc nào. Làm mây, tôi tưởng mình được thảnh thơi giữa cõi tinh nguyên trong trắng. Nhưng không. Tôi nhận ra mình mềm yếu đến độ luôn có thể bị thấm nhiễm bất cứ điều gì, mình mỏng manh đến độ có thể vỡ ra bất cứ lúc nào, mình tầm thường đến độ luôn có thể bị biến dạng biến chất. Khói bụi, mù sương, khí thải… tất cả những rác rưởi của cuộc sống đều có thể đọng lại giữa đời tôi. Nếu tôi chỉ là một áng mây tù đọng, nếu tôi đa mang hỗn độn, nếu tôi lười lĩnh thụ động, đời tôi sẽ trở nên nặng nề đen đủi. Nếu tôi hoang đàng rong ruổi, nếu tôi mê mải vô tâm, nếu tôi hời hợt buông thả, đời tôi sẽ chẳng còn lại gì ngoài những sợi mỏng manh nhợt nhạt vô nghĩa.

Tôi vẫn chỉ là một áng mây giữa trời. Đâu có ai sống trọn vẹn khi khép lại trên chính mình. Từng ngày một, tôi học chiêm niệm để được bước vào sống với những bí nhiệm của trời cao.

9.

Cuộc sống mới của tôi đã được khởi đầu khi tôi ngước mắt nhìn trời. Nhờ ngước mắt nhìn trời, tôi đã được nâng lên. Bao lâu không ngước lên trời, tôi dễ quên mất mình chỉ là một áng mây bay.

Trời cao chính là lý do hiện hữu của đời tôi. Nếu không có nền trời cao, cuộc hiện hữu của tôi có khác gì hơn chỉ là một thoáng phiêu du bất tất, một cuộc dạo vòng loanh quanh, một sự xuất hiện và tan biến ngẫu nhiên vô tình, vô lý, vô nghĩa… Không dựa trên nền trời, đời tôi có gì khác ngoài một tổ hợp của những chấm rời rạc vô nghĩa, những tan hợp thất thường, những thất đoạt đổi thay…

Ấy vậy mà quả thực có những lúc tôi quên mất việc ngước mắt nhìn trời. Được nâng lên, tôi chỉ quen với việc mải mê quay đầu nhìn xuống. Cứ nhìn xuống, tôi tưởng mình cao. Nhiều lúc tôi ngạo ngược vần vũ muốn che kín cả nền trời. Tôi muốn được dồn lại nơi mình mọi quy hướng. Tôi muốn xác lập thật nhiều những giá trị trên chính cuộc đời mình.

Nhưng giá trị cuộc đời đâu nằm ở những gì chợt đến chợt đi, chợt tụ chợt tan. Giá trị được làm nên từ những lặng trầm mà bền bỉ. Giá trị đời tôi nằm ở chỗ tôi làm dấu chỉ cho một hiện hữu có giá trị vô biên.

Sẽ là thất bại trong sứ mạng của mình, nếu tôi chỉ có thể hướng tầm mắt của con người lên đến những vầng mây. Luôn có nguy cơ người ta chỉ nhìn lên những vầng mây mà quên mất bầu trời. Có những lúc người ta bị cuốn hút bởi sự đổi thay tan hợp của những vầng mây đến độ quên mất sự hiện hữu lặng lẽ mà bền bỉ của nền trời. Thế nên, đã có người từng chỉ tay lên những chấm mây mờ mà nguyền rủa trời cao.

Trời xanh vẫn xanh từ ngày này qua ngày khác. Chỉ có những vẩn mây mới chợt đến chợ đi, chợt tụ chợt tan, chợt sáng chợt tối, chợt trắng chợt mù…

10.

Ngày mưa gió

Không gian quanh tôi là một vùng sũng ướt. Tôi giật mình nhìn quanh những đám mây trời kề cận. Họ đang từ từ tan rã ra và buông thõng mình để rơi xuống cõi không mù mịt. Họ đi đâu? Là quay trở về với điểm xuất phát, hay là buông mình vào một cõi vô danh vô hình nào đó?

Nỗi ưu phiền sầu não đang đè nặng cõi lòng tôi. Niềm lo sợ vô hình đang bóp nghẹt lấy đời tôi. Tôi nhận ra mình chỉ còn là một đám mây nặng nề xám xỉn. Không còn dáng vẻ điệu đàng tha thướt, không còn sắc màu tươi sáng lộng lẫy, không còn cả tiếng cười trong trẻo yêu kiều của ngày nào… Tất cả chỉ còn là một giấc mơ xa.

Tôi ước ao mình có thể bám víu vào một điều gì đó để được neo đậu lại giữa trời. Tôi biết tất cả những công trình đời tôi không phải do một tay mình tạo dựng. Ấy thế mà tôi vẫn sợ mọi thứ rã tan. Tự bao giờ, tôi đã trở nên ngại ngần với thay đổi, lo sợ với những mất mát…

Tôi ngước mắt nhìn trời. Vẫn một bầu thinh không vô biên cao thăm thẳm. Trời vẫn trong veo. Nắng trời vẫn sáng rực rỡ. Tôi cúi nhìn xuống cõi đất thấp. Cõi đất đang ngập chìm trong cảnh âm u.

Những người bạn của tôi đã không neo đậu lại giữa trời. Sao họ lại buông mình để vào cõi đất thấp? Họ bỏ đi đâu?

Không, họ không bỏ đi đâu. Họ vẫn đang trên hành trình sống cuộc sống của họ. Sống là một chuyến hành trình. Cuộc sống tự tôi không có lý thuyết về việc cao hay thấp, được nâng lên hay bị hạ xuống, được kéo lại gần hay đẩy đi xa. Cuộc sống là một dòng chảy thống nhất và liên tục. Đi trọn hành trình cuộc sống, họ mang đến một sự thống nhất và liên tục giữa đất thấp và trời cao.

Từ trong u minh cõi đất, họ đã được dẫn về trời cao. Từ cõi trời cao, họ lại được gởi về tặng đất thấp. Như hoa quả ngọt ngào, như ân sủng phong nhiêu. Họ là những dấu chỉ hữu hình, những dấu chỉ được kết tụ đúng thời và biết rã tan đúng lúc. Xương thịt họ thấm vào lòng đất. Cuộc sống của họ trở nên một phần của đất.

Để cây đời cho hoa thơm quả ngọt

Để vạn vật được bừng bừng sức sống

Để hoàn thành sứ mạng đem tình trời gieo vào lòng đất

Họ buông tay

Khẽ khàng…

Khẽ khàng như sợi mưa rơi
Long lanh bay giữa ngàn khơi mịt mù
Đường trần con nước chu du
Xuôi theo tiếng gọi thiên thu
Về nguồn…

Cao Gia An, S.J. – Roma, 07.10.2009

Gam Màu Tối

Nếu phải vẽ mình, tôi sẽ bắt đầu bằng một cái khung nền màu tối. Có chỗ được tô mịn màng chỉnh chu, có nơi được phếch bằng những vệt ngoằn ngoèo ngẫu hứng, có mảng liên tục, có chấm cách quãng… Nhưng tất cả đều sẽ là màu tối. Trên cái phông nền tối ấy, tôi sẽ thảo những nét bút đầu tiên trong hành trình tìm kiếm chân dung của chính mình.

Tôi hạnh phúc khi nhận ra rằng mình đã thích những gam màu tối. Đó chẳng phải là một ý thích dễ dàng gì. Nhớ những ngày đầu tiên gặp gỡ thế giới hội họa Châu Âu, tôi chỉ là một kẻ ngu ngơ. Tất cả những cái mà người ta gọi là tuyệt tác, với tôi chỉ đơn giản là những bức tranh tối thui trên cái nền sơn dầu cũ kỹ. Bước chân vào những ngôi thánh đường Baroc đồ sộ, tôi không quen với cái cảm giác lành lạnh phả ra từ những bức tường đá, không thích cái không gian tù mù tối tăm của những mái vòm vòng cung, càng không thích những bức tranh to đùng nhưng lại tối sậm chìm vào cái vùng không gian mờ mờ thinh vắng và lặng ngắt. Chỉ bước qua cánh cửa giáo đường, tôi như đã lạc vào một thế giới khác. Lạnh. Vắng. Tối. Buồn. Cách nhau có một cái ngưỡng cửa thôi, cuộc sống đã trở nên khác hẳn. Thế giới ngoài kia nhộn nhịp và sống động với vô vàn những sắc màu đa dạng, với bầu trời trong xanh cao vời vợi, với mây trắng lãng du bềnh bồng, với những hàng thông rập rờn vi vút… Trong này, tôi ngột ngạt với một vùng không gian đậm đặc thinh lặng.

Thinh lặng bắt tôi dừng lại, đẩy tôi trở về với lòng mình, dìm tôi chìm sâu vào những điều tôi vốn đã muốn lãng quên và trốn tránh. Trong lòng ai lại chẳng có những góc tối, và ai lại không sợ phải đối diện với những góc tối trong lòng mình!

Mọi sự bắt đầu đổi thay vào buổi chiều hôm ấy.

Tôi bước chân vào ngôi thánh đường sau một ngày làm việc dài dằng dặc. Chỉ đơn giản là để tìm một chút thinh lặng thôi. Ngôi thánh đường ấy toàn bằng đá, được xây từ thế kỷ XIII. Đồ sộ, dềnh dàng, nặng nề, lạnh lẽo. Lòng nhà thờ phẳng lì, rộng mênh mang. Gối đầu trên những cây cột đá tròn trịa là những mái vòm cong cong như những vòng tay vừa đón chào vừa phủ chụp trên tôi. Ngồi lặng lẽ một chút, tôi nhận ra mắt mình đang quen dần với cái không gian sậm tối. Tấm màn đen đậm như đang dần loãng ra, không gian chung quanh chừng như ấm hơn. Tôi bắt đầu nhìn thấy những vệt nắng chiều lờ mờ mỏng mảnh xuyên qua khung cửa kính. Những tia nắng cuối ngày đổ vào khoảng không gian của thánh đường một màu vàng nhạt ấm áp. Ngẩng đầu nhìn lên, tôi ngỡ ngàng trước vẻ đẹp của một lớp sáng mỏng mảnh đang dát bàng bạc trên bức tranh treo tường của gian nhà nguyện nho nhỏ. Lớp ánh sáng mỏng đủ để làm nổi bật những phông màu, để lộ rõ những đường nét, và đủ để không phá vỡ cái phông nền màu tối của bức tranh. Trong cái khoảng không gian tranh sáng tranh tối ấy, tôi được chiêm ngưỡng một công trình nghệ thuật, là tác phẩm của bàn tay con người, được làm nổi bật đúng độ nhờ ánh sáng từ trời.

***

Khi bắt đầu yêu những gam màu tối, tôi mới lờ mờ hiểu ra tại sao trước đây trong lòng mình đã từng có nhiều chống cưỡng và loại trừ. Khi tình yêu và sở thích lớn dần lên trong tôi, chúng như một nguồn sáng lấp lánh chiếu dọi vào góc khuất của những thành kiến, những nỗi e sợ, những điều tôi vẫn thường lẫn tránh. Quả thực, chẳng ai có thể hiểu được điều họ cứ mê miết lãng tránh và e sợ! Giống như người ta chỉ có thể nhận ra những bất ổn vốn tiềm tàng thật lâu giữa lòng mình, nhận ra những vết thương vốn đã hằn sâu trong lòng mình, chỉ vào ngày thực sự họ đã được chữa lành. Nhờ cảm nghiệm được sự chữa lành, người ta mới có đủ can đảm để nhìn lại những điều trước đây họ vốn không dám nhìn, để đi vào những góc lòng trước đây họ vốn đã tìm đủ mọi cách để lãng tránh. Đó là lúc người ta giật mình phát hiện rằng chính họ đã kéo dài bao vết thương chạy dọc suốt hành trình sống. Đó là lúc họ bừng tỉnh khi nhận ra rằng mình đã phải héo hắt suốt cả một khoảng thời gian dài mà không biết tại sao.

Gam màu tối của nghệ thuật hội họa dẫn tôi trở về với gam màu tối của lòng người. Thế giới lòng người như liên tục được kết dệt nên bởi những mảng rời màu tối. Màu tối của âu sầu phiền muộn, của khổ đau, của thất vọng, của trăn trở dằn vặt, của hối hận ăn năn, của lo sợ hãi hùng, của tham lam hồ đồ, của dục vọng cuồng điên… Trong cái phông nền tối ấy, con người cất giữ những điều bí mật, chôn giấu những niềm đau, phủ lấp những lầm lỗi. Tối mịt mờ và sâu thăm thẳm.

Khi nhìn vào bức tranh, có những người chỉ quen tập trung nhìn vào cái phông nền. Thay vì thưởng thức một tác phẩm nghệ thuật, những người ấy chỉ có thể lướt trượt qua bức tranh cách đại khái, chút gì còn lưu lại chỉ là một cái nhíu mày kèm theo câu bình phẩm buột miệng: tranh gì tối om, thấy ghê! Có những bức tranh tuyệt tác bắt đầu bằng một cái phông nền cực xấu và cực tối. Trên cái phông nền ấy, những công trình nghệ thuật được khởi đầu khi những vệt màu sáng hiếm hoi bắt đầu xuất hiện. Màu của một vài tia sáng từ trời, màu của mây trắng, màu của những khuôn mặt người, màu của da thịt, màu của vải vóc… Những gam màu nền tối tăm và hỗn độn như chính thực tại của thế giới, như chính những mảng khuất tất thâm u của xã hội, như chính những góc mịt mù thảm đạm trong lòng người. Trên cái phông nền ấy, con người được lồng vào để làm sáng lên và làm sinh động cái nền thế giới tối tăm và tù hãm.

Có những người chỉ quen tập trung vào những mảng màu tối khi nhìn lại đời mình, chỉ quen nhìn thấy cái phông nền tối tăm khi trở về với lòng mình. Có những người sợ hãi khi nhận ra rằng đời mình đã được đổ nền trên cái gam màu tối tăm của quá khứ với đầy những lỗi lầm, những thất bại, những tổn thương, những thống khổ cơ cực… Có những người hoang mang e sợ khi nhận ra tương lai đời mình cũng đã được tô đầy bằng một gam màu tối mịt của những nghi nan những chập chờn, những bất an vô định…

Biết bao nhiêu người sợ hãi và muốn chạy trốn khỏi những vùng tối vốn dĩ đã làm nên đời mình, vốn dĩ đang tiềm tàng sống động trong mình, hay vốn dĩ vẫn đang còn chờ đón mình phía trước. Nhưng ai có thể chạy thoát? Ai có thể tự loại ra khỏi mình những gì là tối tăm mù mịt, để chỉ giữ lại những gì là sáng sủa đẹp đẽ?

***

Nếu muốn phá vỡ những tuyệt tác của Caravaggio, chỉ cần đem các bức tranh của ông đặt vào một căn phòng chói lòa ánh sáng. Người ta sẽ không còn thấy nữa dấu tích của cái phông nền màu tối, không còn thấy nữa những nét nhăn nheo khắc khổ, cũng không còn nữa những vệt bóng mờ. Tất cả những vệt màu trên bức tranh sẽ hòa vào nhau trong một cái hỗn hợp không phân chia đường nét, không rõ hình khối, không có điểm đệm cũng chẳng còn điểm nhấn. Và như thế cũng là kết thúc một tuyệt tác!

Không có những gam màu tối, sẽ không có những tác phẩm nghệ thuật. Tôi ngỡ ngàng nhận ra rằng cuộc đời mỗi con người là một tác phẩm nghệ thuật được vẽ trên gam màu tối. Không ai có thể tự mình xóa đi cái phông nền vốn dĩ làm nên công trình cuộc đời mình. Tất cả những gì con người cần chỉ đơn giản là một chút ánh sáng. Chỉ cần một chút ánh sáng, màn đêm sẽ giản ra.

Đã biết bao lần tôi thấy lòng mình tối tăm và hoang lạnh, như một kẻ bước đi trong đêm. Tôi sợ hãi khi nhận ra nơi lòng mình quá nhiều bóng tối, tôi không biết làm sao để chạy thoát, để loại trừ, để sửa đổi. Phải qua một hành trình dài, tôi mới nhận ra được một chân lý đơn giản rằng: không phải nơi lòng mình quá tối, nhưng là nơi ấy thiếu sáng. Bóng tối vốn dĩ không thể và không bao giờ có thể cạnh tranh với ánh sáng. Nơi nào có ánh sáng, nơi đó đương nhiên không có bóng tối. Thay vì loay hoay tìm đủ mọi cách để dẹp bỏ bóng tối hay để chạy trốn bóng tối trong lòng mình, chỉ cần dọi vào đó một chút ánh sáng. Chỉ cần có ánh sáng, bóng tối sẽ không còn là một đe dọa hãi hùng nữa.

Những bức tranh với phông nền màu tối dạy tôi một bài học quý giá: bao điều tưởng như đối chọi nhau đến kỳ cùng, tưởng như luôn loại trừ nhau, như sáng và tối, vốn luôn có thể được đặt cạnh nhau, vốn luôn có thể đan xen hoà quyện vào nhau để tạo nên một tuyệt phẩm nghệ thuật. Với những người có niềm tin tôn giáo, tôi hiểu rằng họ có lý do để tin vào một Thượng Đế Sáng Tạo, Đấng dệt nên cuộc đời họ từ cả những vệt màu sáng lẫn những gam màu tối. Tất cả những cái đối chọi giữa sáng và tối đan xen vào nhau, tạo nên một tuyệt tác của cuộc sống: Ấy là con người!

Cách chiêm ngưỡng một bức tranh cũng dạy tôi bài học về cách chiêm ngưỡng một con người. Những đường nét tươi sáng của bức tranh được nổi trội, được chiêm ngưỡng, được yêu mến, đơn giản chỉ là vì chúng được tựa trên cái chiều sâu hun hút của những gam màu tối. Cũng thế, những giá trị cao đẹp và linh thánh của con người được nhận ra và yêu mến khi chúng bị đặt trước thách đố của những gì là tối tăm, trần tục, thô thiển, tội lỗi. Con người không phải là cái phông nền màu tối, cũng không phải là những đường nét màu sáng. Con người là tập hợp của cả hai. Chỉ khi nào biết đón nhận bóng tối như một phần có thực của thân phận làm người, chỉ khi nào dám tin rằng trên cái phông nền tối tăm ấy luôn có thể phả vào những luồng sáng đẹp đẽ của những giá trị làm người, con người mới có thể thực sự bắt đầu xây dựng đời mình như một công trình nghệ thuật.

Bằng ánh mắt của một người biết thưởng thức nghệ thuật, người ta luôn có thể nhận ra bao tia sáng đẹp đẽ lấp lánh trên cái phông nền màu tối của phận người. Như ánh sáng đẹp đẽ phát ra từ sự liên tục cố gắng, để vượt qua một lỗi lầm, bất chấp những lần thất bại thảm hại. Như ánh sáng ngọt ngào phát ra từ lời tha thứ tận con tim của một người đã bị xúc phạm tổn thương. Như ánh sáng bền bỉ của người cố công vươn lên để sống đẹp giữa vô vàn những cám dỗ và níu kéo trần tục. Như ánh sáng lặng lẽ của những cố gắng âm thầm để làm lại cuộc đời, để hàn gắn lại những đổ vỡ, để chữa lành những thương tật. Như ánh sáng lung linh của niềm tin đặt lên cái nền tối của nghi nan ngờ vực; như ánh sáng  đậm đà của niềm hy vọng thấm đậm vào dãi màu tối tăm của thất vọng, buồn phiền, mỏi mệt, buông xuôi; như ánh sáng nồng nàn của tình yêu chiếu dọi vào thành kiến, nghi kỵ, chia rẽ, kỳ thị…

Nếu một họa sĩ luôn có lý do để trân trọng và yêu những gam màu tối trong bức tranh của mình, tại sao tôi không có lý do để yêu những gam màu tối như yêu và đón nhận con người thật của chính tôi?

Cao Gia An, S.J. – Roma 11.11.11

Luân Khúc Phố Mùa Đông

“No man ever steps in the same river twice”

(Heraclitus)

Phố mùa đông. Những hàng cây khẳng khiu trụi lá. Gió về. Không còn nữa những thanh âm xạc xào quen thuộc. Cây phơi mình trần trụi trước gió. Buồn thiu. Gió chờn vờn ngơ ngác…

***

Mỗi năm vài lần, gió về qua phố nhỏ. Hàng cây xanh chạy dọc con đường bao giờ cũng là người bạn thân thương nồng nàn đón gió. Người ta nhận ra gió qua những thanh âm xào xạc trên lá cây. Gió quấn quýt bên lá. Gió nhí nhảnh đùa vui. Gió nghịch ngợm xõa tung những chiếc lá đang e ấp chơi trò trốn tìm. Lá cười nắc nẻ.

Đầu xuân, gió vờn trên những chiếc lá xanh nõn nà. Gió mơn man những nụ mầm nũng nịu vừa vươn mình ra đó nắng trời. Hè đến, gió về trên những tá lá xanh um xào xạc. Gió và lá tạo nên những tấu khúc mê ly. Thu về, gió lắt lay những tán lá vàng rực rỡ.

Gió là kẻ lãng du, vô tâm lắm, nên đâu nhận ra những thăng trầm biến đổi. Mỗi mùa gió qua đi, lá lặng lẽ đổi thay và nên khác.

Đông

Gió chờn vờn hạ mình xuống, xoáy tung nắm lá vàng bên cội cây. Lá tung bay tan tác. Những chiếc lá rách tươm lặng lẽ. Vô hồn.

Gió chơi vơi gào thét. Gió luẩn quẩn quanh cội cây tìm bạn. Lá ơi!

Phố mùa đông

Gió lạnh

***

Ngày xửa ngày xưa, có gã gió yêu tha thiết cuộc đời. Gió ham sống, vì cuộc đời quá đỗi tươi đẹp. Gió phiêu du băng suối vượt ngàn đi tìm phương thuốc trường sinh. Chuyến hành trình xa và dài. Gió lần lượt bỏ lại sau lưng bao khoảng trời mơ. Gió lao mình về phía trước. Mãn nguyện với mộng ước đời mình. Gió bất tử.

Phải chăng bi kịch của cuộc đời là người ta người ta thường không biết mình tìm gì, mơ gì? Bất tử, gió lần lượt chứng kiến từng người thân yêu của mình ra đi. Gió lần lượt đánh mất những bạn bè thân thiết. Gió chứng kiến cuộc đời trôi vuột khỏi tầm tay mình mà chẳng giữ lại được gì. Những công trình gió xây dựng, tự tôi sụp đổ theo định luật nghiệt ngã của thời gian. Gió đi mãi, đi mãi, thấy mình vẫn chỉ là một kẻ lãng du chạy dọc một thế giới càng lúc càng trở nên lạ xa với mình.

Bất tử, phải chăng chỉ để kéo lê đời mình trong một sự cô đơn vĩnh viễn?

***

Sớm mùa đông.

Ô cửa nhỏ mở toang. Một ngày ảm đạm. Không nắng. Không mưa.

Ah, gió về.

Gió vẫn vần vũ. Gió loay xoay với tàn cây trơ trụi lá.

Gió ơi, tìm gì thế? Gió tìm người cũ bên mùa mới ư? Khờ quá! Gió không biết lá đang trên đường đi trọn hành trình của mình sao? Cứ mỗi mùa gió quay về, lá đâu còn là vòm lá năm cũ! Gió có biết hồn lá đã phiêu diêu sau khi thành toàn định mệnh đời mình. Gió có nhận ra những chiếc lá đang mục rữa tan nát để lại được trở về cùng mẹ đất?

Lá đang chuyển vận để được trở lại là một phần sự sống của cây đấy! Gió có nhìn thấy những mầm nụ đang âm thầm giữa lòng cây không? Sự sống của lá đã chuyển tiếp không ngơi. Đó chẳng phải là bất tử sao?

Đổi thay và bất tử. Đó chẳng phải là chuyển vận thường tình của mọi loài sao?

Không ai tắm hai lần trên cùng một dòng sông. Mọi sự đều đổi thay và chuyển vận. Nhưng người ta có đi đâu thì đi, quay về, vẫn là dòng sông năm cũ mà! Đằng sau mọi thăng trầm, bên dưới mọi biến đổi vẫn còn cái gì đó là bền bỉ, là vĩnh tồn, phải không?

Mỗi đổi thay đều hướng đến bất tử. Đi đi gió ạ! Đi để góp chút hương cho đời. Đi để cho đời thêm chút dịu mát. Cuộc đời này lúc nào cũng cần gió, nơi nào cũng cần gió. Kiên nhẫn một chút. Bền bỉ một chút. Và tin tưởng một chút.

Hẹn mùa sau, gió nhé! Lá lại tươi xanh. Cây lại rừng rực sức sống. Vẫn là lá. Vẫn là cây. Vẫn là bạn mình đấy, gió ạ!

“Underlying every change
 was some more fundamental reality
  that endured”

(Parmenides)

Cao Gia An, S.J.
Roma – Mùa Đông 2009

Vầng Dương Khuất Núi

“Because I love this life,
I know I shall love death as well”
Rabindranath Tagor – Gitanjali
(in: “Threshold”)

Hắn bước vào thế giới này một cách thật êm đềm, êm đềm đến độ chính hắn đã chẳng ý thức được gì về những bước chân đầu tiên của mình. Có lẽ cũng như cách của bất cứ một loài sinh vật nào khác mà thôi, bởi nói cho cùng hắn cũng là một loài sinh vật!

Ngày sống của hắn được đánh dấu đều đặn bởi sự xuất hiện và ẩn khuất của vầng thái dương. Vầng dương xuất hiện, mọi vật tỏ bừng trong ánh sáng. Vầng dương ẩn khuất, tất cả chìm ngợp vào bóng tối.

Ngày từng ngày, vầng dương xoay quanh hắn theo một nhịp điệu đều đặn. Cuộc sống cứ vần xoay quanh hắn. Hắn thấy mình là tâm điểm của mọi chuyển động.

***

Hắn dần nhận ra mình là thành viên của một xã hội. Xã hội là một tập hợp không chỉ gồm những sinh vật. Xã hội của  những con người.Ngày qua ngày, hắn dần khám phá ra giá trị nơi những con người. Con người bé nhỏ, nhưng lại hàm chứa một sức mạnh vô biên khiến bất cứ một loài sinh vật nào cũng phải e dè kinh sợ. Sức mạnh ấy được phú bẩm tiềm tàng ngay từ lúc họ chào đời. Sống là tiến trình làm khai phá và bùng vỡ nguồn sức mạnh ấy. Bảo sao muôn loài muôn sự không phủ phục dưới chân con người!

Với con người, thế giới ngày một trở nên tốt đẹp hơn. Dấu ấn của con người càng lúc càng trải rộng ra khắp cùng thế giới: nơi chân trời góc biển xa xôi, chốn rừng thiêng nước độc, những hải đảo ngút ngàn, những vùng băng tuyết lạnh giá, những xa mạc tôing bỏng hoang vu… Nơi nào có con người, nơi ấy được cải thiện để trở nên một môi trường sống thực sự. Nơi nào có con người, nơi ấy có sự sống bừng nở.

Con người được đưa vào đời như những người sáng tạo. Họ bước đi không phải theo một lập trình đã định sẵn, nhưng là theo một sức sáng tạo mãnh liệt và liên tục trong tầm khả năng được phú bẩm cho họ.

Ấy thế là con người dễ dàng nhận ra vị trí tâm điểm của mình giữa lòng trái đất và giữa lòng vũ trụ.

***

Ý thức về chính mình bao giờ cũng đi đôi với ý thức về tầm mức bao la của thế giới mà trong đó mình là một bộ phận. Xã hội con người được thiết định trên nền địa cầu. Từ địa cầu nhìn ra, không gian bên ngoài chỉ là một vùng trống không thăm thẳm. Khi con người tiến bộ đến độ có thể bay vào không gian, họ ngoảnh đầu nhìn lại và giật mình nhận ra rằng địa cầu chỉ là một chấm nhỏ nhoi chìm hun hút giữa lòng vũ trụ. Biết bao nhiêu người đã phải giật mình tự hỏi: Con người có là chi? Phàm nhân đáng là gì?..

Như bị tạt một gáo nước lạnh vào mặt, một ngày nọ hắn nhận ra những gì mình ôm ấp và tin tưởng bấy lâu là sai lầm. Một kẻ báng bổ nào đó đã cả gan chỉ ra rằng hắn không phải là tâm điểm của mọi sự. Cả cuộc đời hắn chỉ là một sự vần xoay liên tục quanh một tâm điểm nào đó mà thôi!

Hắn không muốn tin rằng mình không phải là tâm điểm. Hắn chưa bao giờ nghĩ rằng mình xoay quanh vầng thái dương. Hắn không bao giờ dám tin rằng nơi mình sống chỉ là một tiểu tinh cầu tầm thường giữa hàng tỉ tỉ những tinh cầu khác. Hắn không muốn chấp nhận vai trò một đứa con ghẻ của mình giữa lòng một bà mẹ vũ trụ quá đỗi bao la, như một triết gia cận đại nào đó đã phải nhọc nhằn cảm nếm. Tưởng rằng mình đang sống giữa nơi phố thị phồn hoa rực rỡ, hắn bỗng dưng bị chỉ cho thấy rằng nơi mình đang sống chỉ là một ngôi làng đèo heo hút gió vô danh vô phận trong vương quốc bao la của vũ trụ.

Có nhiều đêm hắn nằm mơ cùng một giấc mơ kinh hãi. Hắn đang tung tăng dạo bước giữa khoảng trời bao la bát ngát. Hắn đang vui say nhảy múa trong vùng không gian vô cùng vô tận. Bỗng dưng hắn rơi xuống. Hắn rơi xuống càng nhanh, vùng không gian quanh hắn càng thu hẹp lại. Hắn như đang rớt vào một miệng phễu vô hạn. Hắn như đang bị dồn ép lại. Áp lực quanh hắn mỗi lúc một mạnh hơn. Hắn cứ bị dồn lại, ép lại, bó lại… Hắn nghẹt thở. Hắn hết sức vẫy vùng. Hắn trở nên một chấm nhỏ nhoi mất hút giữa vùng trời vô biên vô tận.

Trước cái bao la vô cùng vô tận, hắn thấy mình chẳng còn là gì. Có phải hắn là một hư vô trước một vô biên? Hay hắn là một tất cả trước một hư vô? Hay hắn đang đong đưa giữa chừng của hư vô và vô biên? Hắn ngộp thở khi đặt mình giữa hai miền cực tiểu và cực đại như thế. Hắn hoặc là hư vô hặc là tất cả, hay hắn vừa là hư vô vừa là tất cả?

Và ánh hào quang vụt tắt khi hắn nhận ra vị trí hẩm hiu giới hạn của hắn, của con người. Từ trên trời cao, con người bị kéo rơi phịch xuống đất.

Hắn là ai? Con người là ai?…

***

Nhìn lại, hắn nhận ra rằng cuộc đời con người được trải đều ra trong làn nước mắt: nước mắt hoảng hốt lúc bị quăng ném vào giữa cuộc đời, nước mắt bỡ ngỡ khi đứng trước ngưỡng cửa của những đổi thay mới mẽ, nước mắt chia ly tủi sầu, nước mắt thất bại tiếc nuối, nước mắt lúc vĩnh biệt chia xa. Con người nào cũng vào đời với cặp mắt mở to và hai bàn tay nắm chặt. Con người nào cũng ra đi với hình ảnh nhắm mắt xuôi tay. Chút gì đọng lại chỉ là những giọt nước mắt vươn vãi khắp cùng bờ cõi vũ trụ…

Được sinh ra, lớn lên, bước chân vào cuộc sống, con người chừng như lúc nào cũng mang tâm trạng bỡ ngỡ. Ấy vừa là tâm trạng của những kẻ bước đi trên mảnh đất của mình, trong căn nhà của mình; nhưng ấy cũng là tâm trạng của một kẻ liên tục làm khách lạ giữa cõi trần gian. Cuộc sống mở ra trước mắt con người bao la đến độ càng ngày con người càng không dám chắc chắn vào bất cứ điều gì. Chỉ một sự kiện chắc chắn duy nhất mà không một con người nào có thể chối cãi, dù họ thuộc bất cứ thời đại nào, bất cứ hoàn cảnh sống nào, bất cứ địa vị xã hội nào: cái chết!

Hắn chứng kiến nhiều điều quanh mình đã qua đi. Hắn nghiệm thấy nhiều điều nơi mình đang qua đi. Con người sẽ qua đi. Mọi thế hệ con người sẽ qua đi. Điều ấy chứng thực rằng con người mang nơi mình một sức sống giới hạn, bị khuôn định bởi một không gian và thời gian nhất định. Rõ ràng, địa cầu không còn được dựng nên cho hắn. Nếu địa cầu được dựng nên cho riêng hắn, tại sao hắn phải ra đi, trong khi địa cầu vẫn cứ tồn tại? Rõ là con người không phải là tâm điểm của mọi tạo thành. Nếu con người là tâm điểm và địa cầu được dựng nên cho con người, tại sao con người phải ra đi, hết người này đến người khác, hết thế hệ này đến thế hệ khác, còn địa cầu thì vẫn còn đấy, vẫn cứ vần xoay cách đều đặn bền bỉ?

Vầng dương xuất hiện rồi ẩn khuất theo một chu kỳ đều đặn không hề mệt mỏi, như một dấu chỉ trường tồn bất biến. Chỉ có con người là ra đi, hết người này đến người khác, hết thế hệ này đến thế hệ khác. Ra đi vĩnh viễn.

Hắn nhận ra cái ngạo khí kệch cỡm trong tuyên bố “con người là thước đo vạn vật”. Hắn nhận ra cái ảo tưởng tội nghiệp của những con người huênh hoang: “bàn tay ta làm nên tất cả…” “Tất cả” có nghĩa là gì khi mọi sự cuối cùng cũng sẽ trở về bụi cát?

***

Muốn hay không muốn hắn cũng phải nhận ra vai trò thụ tạo của mình. Hắn có thể cho mình mọi thứ, nhưng không thể quyết định ngay từ khởi đầu rằng mình sẽ có mặt hay không có mặt trong cuộc đời này. Hắn có một cuộc đời trong tư thế của một người thụ nhận, của một kẻ được ban phát, của một kết quả trồi hiện từ giữa lòng dòng chảy vô tận của sự sống.

Có một chút tương đồng nào đó trong sự sinh thành của hắn với sự sinh thành của vũ trụ đang cưu mang hắn. Tự thuở nào đó, hắn đã được đặt vào lòng một vũ trụ hổn mang, có vực thẳm, có bóng tối, có sóng gió thét gào, có mây mưa bão lũ. Cả vũ trụ đã không ngừng biến động để thành hình. Hòa nhịp vào giữa lòng vũ trụ, hắn cũng không ngừng chuyển động để thành hình. Để dần dần rút mình ra khỏi cái hỗn mang tạp nhạp, để mỗi ngày trở nên là mình hơn, là người hơn.

Thế mới biết rằng được sinh ra chưa phải là hoàn tất. Đúng hơn, tất cả mới chỉ là khởi đầu, khởi đầu cho một hành trình đặt mọi thứ hỗn mang vào một trật tự nhất định.

Và hắn bỗng nhận ra vị thế của mình giữa dòng chảy sự sống. Sống không có nghĩa là đứng yên một chỗ để an hưởng một định mệnh tất định nào đó. Sống là chuyển động để tạo nên định mệnh, là một sự chuyển động không ngừng để xây dựng và hướng đến thành toàn. Nếu hiện hữu được đặt định như một thể bất biến, đó là một kết án hơn là một đặc ân, một tất định nghiệt ngã hơn là một quan phòng chu đáo.

Và hắn cũng không thể không thừa nhận rằng dòng chảy sự sống tuyệt đối là dòng chảy một chiều. Một khi đã được đặt vào ấy, không bao giờ có con đường tháo lui cho con người. Tất cả sự sống đều chuyển động, đều bùng nở, đều tiến về phía trước. Tất cả như được hút bằng một sức hút thần bí vô danh mà bất khả chống cưỡng. Tất cả được đẩy bằng một sức đẩy tự nhiên mà luôn hướng vào một cùng đích nhất định. Tất cả không phải đang đi vẩn vơ, nhưng là đang xoay quanh một tâm điểm, không phải đi loang quanh vô nghĩa, nhưng là đang tiến về một cùng đích.

Nhưng chuyển động đến đâu? Hướng về đâu?

Nhiều người hay nói rằng chỉ những kẻ rảnh rỗi vô tích sự mới có thời gian ngồi vắt tay lên trán để suy nghĩ xem sau cuộc sống này mình sẽ đi về đâu. Họ lý luận rằng lo sống cuộc sống này chưa xong, còn bày đặt vẩn vơ triết lý về những cái đằng sau cuộc sống này! Càng ngày người ta càng thu mình lại để sống với những cái trước mắt, để tận hưởng cái vỏ bọc an toàn của hiện tại. Nhiều người sợ nhắc đến cái chết, bệnh tật, tai ương… vì tất cả như những bóng mây mờ có nguy cơ phủ chụp làm cho cuộc sống của con người nên ngột ngạt, nên bẽ bàng, nên tê liệt. Chừng như cuộc sống này quá ngắn ngủi nên người ta sợ đánh mất tôi, sợ sống không trọn vẹn, đến độ người ta muốn tránh né thậm chí cả việc tôii đến những gì không liền lạc, không trơn tru và không vĩnh tồn của sự sống.

Nhưng có ai thoát được câu hỏi vốn như một ám ảnh khôn nguôi trong thân phận con người: Sống để làm gì? Rồi sẽ đi về đâu? Có ai chưa một lần giật mình khi chứng kiến cái chết của một người bên cạnh mình, một người hôm qua hãy còn ăn, còn tôii, còn hoạt bát sống động, hôm nay đã là cái xác không hồn vùi sâu trong lòng đất…

Sống là chuyển động. Đang chuyển động liên tục như  một dòng chảy, bỗng dưng một ngày nào đó sự liên tục bị gãy đứt. Chuyển động đến cùng là một sự gãy đổ, một sự đứt lìa, một sự chấm dứt vĩnh viễn? Chết!

***

Nhưng điều gì có thể phá vỡ tính liên tục của sự sinh thành? Điều gì có thể làm gãy đổ cuộc sống? Chết, là một sự gãy đổ thô bạo, hay là một sự tiếp diễn lạnh lùng của một tiến trình vốn đã tự ngàn đời liên tục? Có thể gọi ấy là một đột biến đáng sợ, một khủng hoảng lớn lao, hay là một sự lột xác kỳ diệu để thực hiện một bước nhảy vọt bí ẩn nào đấy?

Chết, lạnh lùng và lặng lẽ như đêm. Nhưng đêm là khi vầng dương quay mặt với địa cầu, hay là khi địa cầu quay mặt với vầng dương? Là vầng dương bỏ rơi địa cầu trong đêm tối, hay là địa cầu cứ mê mải trên một quỹ đạo lãng lánh ánh sáng của vầng dương? Là vầng dương khuất núi, hay chỉ đơn giản là một sự di chuyển liên tục từ sườn đồi bên này đến sườn đồi bên kia, từ mặt cầu bên này đến mặt cầu bên kia, để tiếp tục tỏa sáng?

Rất nhiều khi, những điều tưởng như là gãy đổ thô bạo, như là chấm dứt vĩnh viễn, như là một đột biến kinh hoàng… đơn giản chỉ là một sự liên tục đều đặn của một hành trình mà con người vốn không đủ sức để dõi theo. Rất nhiều khi biến đổi không phải là một thất đoạt hay mất mát. Biến đổi càng không phải là chạy trốn vào hư vong để lưu lại một phóng ảnh mù mờ phai nhạt. Biến đổi trước hết và trên hết, là để tiếp tục hiện hữu.

Không gột bỏ những cái cũ kỹ tầm thường, làm sao có thể hướng đến điều gì là mới mẻ kỳ diệu?

Có những người ra đi, nhẹ nhàng chỉ như đặt chân bước qua một cái ngưỡng cửa. Họ dạy hắn một bài học quý giá rằng: cuộc sống này cân bằng như một căn phòng có hai cánh cửa, có hai cái ngưỡng cửa. Chừng như đã một lần hắn được bước chân qua một cái ngưỡng cửa, đi từ một thế giới mù mịt bí ẩn nào đó để đặt chân vào cuộc đời này. Nếu hắn dám nói mình yêu mến cuộc sống này, cuộc sống mà hắn đã được đưa vào với tư thế của một kẻ tuyệt đối nghèo nàn trống rỗng, không dự phóng, không ý thức… thì tại sao hắn lại không thể yêu mến “cái gì đó” ở đằng sau ngưỡng cửa thứ hai, dù lúc này, cái ý thức và hiểu biết về “cái gì đó” trong hắn đơn giản cũng chỉ là một khoảng rỗng không tuyệt đối! Hắn đã không tự mình bước vào thế giới này, nhưng được mang vào, thì cũng thế, đến một lúc nào đó, hắn sẽ lại được mang đi. Tại sao không?

Sống? Một đích đến hay chỉ là một chặng trên đường đi?

Chừng như sự có mặt trong cuộc đời này chỉ là một thể hiện hữu hình của cuộc hiện hữu. Mà sự hiện hữu của con người thì sâu và dài hơn rất nhiều so với những gì chỉ là hữu hình thực tiễn.

Chừng như mọi sự chỉ phụ thuộc vào cái nhìn. Cái nhìn khiến mọi vật trở nên giàu ý nghĩa, cũng cái nhìn khiến mọi vật trở nên nghèo nàn và vô lý.

***

Những con người liên tục ra đi, như mất hút, như tan vô hình vô dạng vào cõi mịt mùng, không vọng lại một chút âm thanh, không nối lại một chút hình ảnh. Những thế hệ đến sau liên tục tiếp nối những thế hệ đi trước, liên tục đổ đầy vào một dòng lịch sử chảy dài như bất tận. Đó là lịch sử!

Con người nào cũng thuộc về một nền văn hóa, con người nào cũng “thành người” trong một dòng chảy lịch sử cụ thể. Trong dòng lịch sử, mỗi con người tìm thấy vị trí nhất định của chính mình. Lịch sử cưu mang con người theo cách của một người mẹ. Lịch sử như một dòng sông liền lạc, trong đó con người tìm thấy căn tính, sứ mạng và ơn gọi làm người.

Thế nhưng lịch sử không thể phủ trùm con người, bởi lịch sử được làm nên bởi những con người. Trong mỗi con người, luôn tiềm tàng một nguồn sống, một sức mạnh, một vị thế, một phẩm giá mà bất cứ thăng trầm biến đổi nào của lịch sử cũng không thể xóa nhòa. Con người một có tầm vóc vượt lên trên tất cả những điều kiện xã hội và lịch sử. Cái khuôn văn hóa lịch sử chưa bao giờ có thể nói hết tất cả những gì con người là. Mỗi con người chỉ có mặt trong lòng một nền văn hóa và một hoàn cảnh lịch sử với một thời hạn ngắn ngủi, nhưng sự hiện diện của họ gióng lên một tiếng ngân vọng có sức kéo dài và vang xa đến tận cùng.

Thế nên từ khi có con người, lịch sử không phải là phủ định nhưng là bổ sung, không là thay thế nhưng là tiến triển. Không phải là các thế hệ kế tiếp nhau theo cách thế hệ sau đến trám vào chỗ của thế hệ trước. Mỗi một hiện hữu đều đóng một vị trí đặc biệt. Mỗi một người là một mắc xích trong chuỗi hành trình dài như vô tận hướng đến cùng đích. Vai trò của mỗi một mắc xích là bất khả thay thế.

Vì thế, không có những con người đã ra đi và trở nên hư mất. Chỉ có những con người đang tiếp tục bước đi trên chuyến hành trình của mình, chuyến hành trình luôn luôn liên tục và luôn luôn mới mẻ.

Như vầng dương khuất bóng bên này để tiếp tục chiếu sáng rực rỡ bên kia sườn đồi, những thế hệ con người nối tiếp nhau ra đi để bước vào cõi ánh sáng. Tất cả mọi biến đổi đều ấy chừng như chỉ có thể diễn ra trong lòng một bàn tay thần diệu nào đó. Để nhờ đó, những con người liên tục được đưa dẫn vào đời, liên tục được đưa dẫn ra khỏi cuộc đời.

Như một mũi tên họ lao thẳng về cùng đích.!

Cao Gia An, S.J.
Roma – 11.2011

Mùa Lá Bay

Người lữ khách tần ngần trước cánh Rừng Thu, như đang cố gom vào tầm mắt cả khung trời vàng rực. Chỉ là tình cờ chàng đặt chân đến nơi đây. Chỉ chốc nữa thôi chàng sẽ rời chân khỏi chốn này. Cuộc đời người lữ khách là một chuỗi những gặp gỡ tình cờ vắn vỏi.

Có những cuộc gặp gỡ tình cờ lại dìm người ta trong ngợp chìm cảm xúc. Có những gặp gỡ mới mẻ nhưng lại mang đến cho người ta cảm giác như đã thân quen tự thuở nào. Cũng có những gặp gỡ vắn vỏi thoáng chốc mà cứ lưu lại trong lòng người nhiều điều dai dẳng không thể gọi tên.

Như buổi gặp gỡ chiều nay.

Người lữ khách quay lưng bước đi chầm chậm, mang theo bức tranh vừa mới định hình trong ký ức. Bức tranh của một chiều Thu vàng. Bức tranh bất biến.

Gió

Rừng Thu xao xác

Lá Thu bay

Những chiếc lá lìa cành phiêu diêu trong gió vừa thong thả điệu đàng vừa ngẫu hứng tự do. Vệt đi nhè nhẹ của lá khiến người ta mường tượng đến vọng âm nhỏ dần đều trong hồi kết của một bản giao hưởng. Những chiếc lá lặng lẽ gieo mình xuống lòng mẹ đất. Là hoàn tất của một cuộc hành trình hiện hữu.

Bản giao hưởng lịm tắt.

***

Bản giao hưởng ấy đã khởi đầu với những nốt nhạc xanh. Những nốt nhạc xanh được gieo trên nền trời đông xám xỉn. Sau một thời gian dài phơi mình trong gió lạnh, những nhánh cây khô trần trụi bỗng dưng bung ra bao chồi non lúp xúp. Run rẩy, từng chiếc lá non xuất hiện giữa trời. Vẫn còn đó dấu tích của những bọt tuyết mỏng mảnh bám lại trên cành cây. Vẫn còn đó hơi lạnh căm căm của những cơn gió lùa.

Đẹp làm sao sự chào đời của những chiếc lá xanh non! Lá đã không được gởi vào một thế giới ấm áp rực rỡ, bởi lẽ chính sự hiện diện của lá sẽ khiến cho thế giới quanh mình nên rực rỡ ấm áp. Lá đã không chào đời trong một thế giới phong phú và đầy sức sống, bởi lẽ chính sức sống của lá sẽ làm cho thế giới nên phong phú. Ơn gọi của lá là mang đến một bộ mặt mới cho thế giới này. Lúc màu xanh non vừa ló dạng cũng là lúc cái xám xỉn u ám của trời đông vụt tắt.

Ngày mới

Nắng lên

Những chiếc lá non mỏng mảnh như tơ lụa và biếc xanh như ngọc ngà. Những chiếc lá ngậm sương trong veo óng ánh dưới nắng trời. Lá đã khởi đầu hành trình sống của riêng mình với cái đẹp tinh khôi trong trẻo như thế! Chạy suốt hành trình sống, lá sẽ còn tiếp tục làm đẹp cho đời bằng cái tinh khôi trong trẻo như thế!

***

Sớm mùa Xuân

Lá mang nơi mình sứ điệp của sự sống mới mẻ và của niềm hy vọng ngợp tràn. Gam màu tươi sáng của lá xua tan đi tấm màn thảm đạm chết chóc đang bao phủ cả địa cầu. Sức sống hồn nhiên của lá làm loãng tan cả khung trời tù đọng u ám. Dưới những tia nắng trời, màu xanh tươi của lá rực lên như một bức tranh tinh khôi sáng lạng giữa một thế giới trong trẻo và tươi tắn.

Với lá, sức sống rừng rực giữa lòng cây được hiện thực hóa, những gì tiềm tàng trong lòng mẹ đất được hiển lộ ra giữa trời. Sức sống ở mức khởi đầu trên những vòm lá mong manh yểu điệu nhưng lại đẹp đẽ kỳ diệu biết bao. Đẹp như cái khởi đầu mong manh mà vĩ đại, bé nhỏ mà vô cùng vô tận của sự sống. Kỳ diệu như mầu nhiệm của cả đất trời được tích tụ và lớn dần lên trong hình thể dịu dàng của một chiếc lá.

Với những chiếc lá xanh non, mùa Xuân tấu lên khúc dạo đầu tươi tắn của bản giao hưởng. Những bước đi dò dẫm và rón rén. Những thao tác khởi động chậm rãi mà điệu đàng. Những khởi đoạn đầy biến tấu ngẫu hứng. Tất cả khiến người ta mường tượng đến một dòng chảy ngút ngàn vô tận.

Trưa mùa Hạ

Khi cả địa cầu chìm trong cái nắng nồng oi ả, lá mang đến một sự bình yên dịu mát. Tiếng gió đưa vòm lá rì rào như tiếng sóng biển vọng về từ phía xa xa. Tấu khúc của gió và lá khiến người ta quên đi những thanh âm bộn bề đang diễn ra giữa lòng cuộc sống. Màu xanh thẫm dịu dàng của lá giữ người ta lại trong cái bình yên lắng đọng. Những vòm lá đan tay nhau tạo nên chút bóng mát êm đềm cho kẻ lữ khách trên đường trần nắng nôi.

Mỗi chiếc lá đều có một lịch sử. Mỗi chiếc lá đều được định hình nên từ những tương tác đa chiều của cuộc sống. Nóng và lạnh. Nắng và mưa. Sương và gió… Thế nên mỗi khóm lá là một công trình. Bước chân vào đời, lá được tự do để thể hiện công trình tấu khúc của cuộc đời mình. Duyên dáng và điệu đàng bao nhiêu có thể. Kiêu sa và đỏng đảnh bao nhiêu có thể… Để rồi sau một thời gian sống, lá trở thành một phần không thể thiếu của cây. Lá cố định nên hình thù và đời sống của cây. Lá là ngôn ngữ để cây đối thoại với trời. Lá là khuôn mặt để cây trình diện với đời.

Với những chiếc lá xanh um, tấu khúc mùa Hạ cuộn chảy cách đầy đặn dào dạt, cách sung mãn tràn trề. Trong tấu khúc mùa hè có sự đan xen của biết bao thanh âm và sắc màu đa dạng. Đa dạng như chính sự tổng hợp của những tương tác ngược chiều. Đa dạng như chính cuộc sống.

Chiều mùa Thu

Cả rừng lá đứng yên bất động trong một vùng không gian vàng rực. Bản giao hưởng ùa tràn đến đỉnh cao, rồi bất thần ngưng lại trong khoảnh khắc lắng đọng của cảm xúc. Bản giao hưởng mùa Thu mang vẻ đẹp của đỉnh cao tròn đầy. Cả vùng không gian vàng như không thể vàng hơn được nữa, đồng điệu đồng sắc như thể không bao giờ bị chia cắt phân ly nữa. Có điều gì đó cứ đang từ từ dồn lại. Có điều gì đó cứ đang chực chờ bùng vỡ.

Sắc vàng của ánh nắng chiếu vào vòm lá bỗng trở nên vô nghĩa. Hơi ấm của nắng trời trượt dài trên bề mặt lá. Không còn khả năng đón nhận nắng trời, những chiếc lá mùa thu chuẩn bị bước vào một chuyến hành trình mới. Không còn ôm đồm nhận lãnh. Không còn vần vũ đổi thay…

***

Bầu trời xám xỉn nặng nề như chiếc lồng của định mệnh úp trùm trên vạn vật. Trời nổi cơn giông gió. Rừng cây nghiêng ngả. Cái chết nhẹ tựa lá bay.

Đôi khi, thế giới sống tàn bạo và phũ phàng hơn những gì người ta tưởng nghĩ. Con người say sưa nói về sự sống. Con người mê mẩn trước những nét đẹp của cuộc đời. Mấy ai nhìn ra cái chết ngay giữa lòng của sự sống? Mấy ai nhìn thấy cái phù du vắn vỏi ngay giữa lòng của cái đẹp? Sống là một tiến trình đổi thay bất tận. Ngay giữa dòng tuôn chảy của sự sống, luôn có bao điều đang vùn vụt qua đi. Qua đi là vĩnh viễn. Sống là bước đi từng ngày. Những bước chân hướng về cái chết.

Sống, như cái gì đó chợt đến chợt đi. Sống, như một lần lóe sáng lên giữa cõi thâm u, rồi một lần vụt tắt giữa trời giông gió. Đâu là ý nghĩa của việc xuất hiện đột ngột rồi tan biến cũng đột ngột? Đâu là cuộc đời thực của lá? Giữa hàng loạt những đổi thay liên tiếp, đâu là bộ mặt thật của lá? Đẹp tươi, xanh thẳm, vàng ươm… chỉ để rồi chóng vánh tàn lụi sao? Buông mình theo bao biến đổi hào nhoáng của những sắc màu phù du, chỉ để cuối cùng mục rữa và tan nát sao?

Chết. Là chấm kết? Là lặng lẽ trở về như một phần tử vô danh giữa lòng mẹ đất?

Mọi sự đã được sinh ra từ giữa lòng mẹ đất. Và mọi sự sẽ trở về với lòng mẹ đất… Đất mẹ mang nơi mình một nguồn năng lượng sống dạt dào vô tận. Tất cả những gì có mặt trên cõi đất đều đến từ nguồn năng lượng ấy, đến để hưởng dùng nguồn sống dồi dào ấy. Rồi mọi thứ sẽ trở về, sẽ lại trở thành một phần năng lượng vĩnh cữu của lòng mẹ đất. Có chớm nở thì cũng có héo tàn. Có một thời để có mặt hiện hữu thì cũng có một thời để qua đi. Đó là định luật của đất. Cái mới được đưa vào hiện hữu luôn đi kèm với một cái cũ phải chết đi. Nhờ thế mà bộ mặt của thế giới luôn tươi mới. Nhờ thế mà sự sống trở nên một dòng luân chuyển bất tận chứ không bị tù đọng cứng ngắc.

***

Gió thổi

Lá bay

Là tình cờ gió thổi lá bay, hay là một bàn tay nào đó đang đưa dẫn từng bước đi của lá? Từ những nốt nhạc xanh non, từ những hòa âm dào dạt, từ khúc kết rực vàng… tất cả như đã được trình tấu bởi một bàn tay nghệ sĩ tài tình. Một sự trình tấu đa dạng mà liên tục. Một sự kết nối thần bí mà hữu hiệu. Một sự đưa dẫn mềm mại mà rõ ràng, nhẹ nhàng mà dứt khoát.

Theo sự hướng dẫn của bàn tay ấy, mọi sự cứ đều đặn bước đi theo ơn gọi của cuộc đời mình. Ơn gọi là một chuyến hành trình được chuẩn bị bởi một ai đó, từ một thời buổi xa xăm nào đó. Ơn gọi tiềm tàng mà liên tục, sâu xa mãnh liệt, bí ẩn mà hữu hiệu… Ơn gọi vượt trên tất cả những đổi thay hào nhoáng được thể hiện ra bên ngoài.

Ơn gọi của lá là dự phần làm nên sự sống.

Dang tay đón nhận nắng trời, lá nâng niu từng hạt nắng và chắt chiu từng làn hơi ấm. Lá lặng lẽ âm thầm dồn tất cả những gì nắng trời gởi vào đời mình để chuyển thành nguồn sự sống và thông chuyển cho cây, theo một cơ chế bí ẩn đã được phú bẩm vào đời mình. Lá là hội tụ của của những tương tác vô hình mà hữu hiệu. Cuộc đời lá là một sự đáp trả liên tục ân huệ sự sống đã được nhận lãnh từ lòng mẹ đất. Với lá, sự sống không chỉ là một dòng chảy vọt lên từ đất mẹ, sự sống còn là một kết tụ đọng lại giữa lòng vũ trụ, ngang qua những chiếc lá mỏng manh.

Lá thực thi sứ mạng cuộc đời mình không phải bằng những hào nhoáng bên ngoài, nhưng bằng những hoạt động âm thầm liên lỉ bên trong. Bên ngoài là dáng vẻ thanh thoát nhẹ nhàng, bên trong là hàng loạt những hoạt động sống không ngừng diễn tiến. Bên ngoài là cái vẻ duyên dáng mỏng mảnh, bên trong lá không ngừng vận động với tốc độ luân chuyển khủng khiếp của sự sống. Bên ngoài là cái vẻ lãng tử vô lo, bên trong lá đang liên lỉ thực hiện sứ mạng đời mình. Bên ngoài là cái vẻ tung tăng nhí nhảnh, bên trong lá đang dần đi tròn định mệnh cuộc đời.

Tất cả những thành quả đời mình, lá âm thầm chuyển về làm nguồn sống cho cây. Lá là một kênh lãnh nhận và thông chuyển sự sống.

***

Chiều

Gió

Gió thổi lá bay tan tác. Xác lá xếp chồng lên nhau phủ vàng cả mặt đất. Lá vẫn cứ rơi đều. Như vô tâm. Như hờ hững. Như phó mặc buông mình theo một sức hút bí ẩn nào đấy. Như chẳng cần phải quan tâm đến sống hay chết, mất hay còn. Rơi một cách tự nhiên chậm rãi. Rơi như một điều gì đó cứ qua đi nhẹ nhàng mà dứt khoát đến độ chẳng bao giờ có thể vãn hồi.

***

Chàng lữ khách dừng chân bên khu vườn cũ. Lặng người nhìn xác lá rơi. Những chiếc lá theo nhau trên hành trình tìm về nguồn cội. Đâu có gì là vô tình vô nghĩa.

Đôi khi có nghĩa hay vô nghĩa không phụ thuộc ở những điều người ta đứng bên ngoài và xét thấy. Có rất nhiều điều được tỏ lộ mà con người không đủ sức đón nhận. Chỉ những người bước đi dấn thân vào cuộc sống mới hiểu được lý lẽ kỳ diệu của cuộc sống. Chỉ người nào bước chân trên chuyến hành trình mới hiểu được những thôi thúc mãnh liệt trong từng nhịp chân bước.

Được đưa vào đời, ai cũng mang trên vai mình một sứ mạng nào đó. Sống là liên tục ra đi để hoàn thành sứ mạng cuộc đời mình. Một khi đã liên tục quen với việc được dẫn đi trong suốt hành trình cuộc đời, có ai lại ngại ngần với việc tiếp tục buông tay để được đưa dẫn.

Cuộc sinh tồn nào cũng chỉ có một thời

Rồi mọi sự sẽ qua đi

Như những chiếc lá

Có những cuộc hiện hữu chóng vánh, nhưng đâu có vô nghĩa

Xin được sống trọn vẹn sứ mạng cuộc đời mình như một chiếc lá

Để nghiệm ra một sự thật quý giá: cái chết nhẹ tựa lá bay!

Cao Gia An, S.J.
Roma – Mùa Thu 2009

Vá Lại Những Mảnh Đời

Cứ mỗi tối thứ bảy, mình lại được đi “ngủ bụi”.

Hành trình “ngủ bụi” bắt đầu bằng việc ra khỏi căn phòng ấm cúng, rời khỏi căn nhà tiện nghi, ra khỏi thành phố hoa lệ quen thuộc. Chuyến xe lửa dài gần một tiếng đồng hồ đưa mình băng từ cái lấp lánh thị thành, vào cái lặng lẽ tĩnh mịch của màn đêm, đến cái hoang vu tách biệt của vùng thôn dã. Một tiếng đồng hồ về thời gian cho mình một khoảng cách đủ xa về không gian, để bước vào một mảng tách biệt của xã hội, đi vào một góc lặng lẽ của những hoàn cảnh sống đặc biệt.

Gió đêm lùa xào xác. Tiếng côn trùng rỉ rả. Tiếng chó sủa vọng vang.

Căn nhà ấy là tổ ấm của rất nhiều thiếu nữ. Họ đến từ nhiều miền đất khác nhau của thế giới. Ngôn ngữ họ sử dụng là tiếng Anh, Pháp, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, một ít tiếng Ý và vô số những ngôn ngữ mẹ đẻ khác nhau.

Họ từ những đau khổ lớn lao mà đến.

Có những người lớn lên trên vùng hoang mạc sỏi đá cỗi cằn. Lòng họ luôn ăm ắp một khát vọng xanh: màu xanh của cây cỏ, nàu xanh của nước biển, màu xanh của bầu trời bình yên, màu xanh của cuộc sống. Tuổi thơ của họ trải qua với một niềm chờ đợi duy nhất: chờ ngày họ đủ lớn và đủ mạnh để có thể đi băng qua sa mạc, để đi tìm cuộc sống ở một nơi nào đó đáng gọi là cuộc sống. Như những người trẻ đầy nhiệt huyết và đầy lòng khát khao về một cuộc sống tốt đẹp hơn, họ dắt nhau ra đi. Sa mạc và cuộc sống là hai mảng đối kháng nhau đến kỳ cùng. Để đến với cuộc sống, họ phải băng qua sa mạc. Nóng và mệt vào ban ngày, đói và lạnh vào ban đêm… tất cả chừng như là những thử thách để xem họ có đáng bước vào miền Đất Hứa của cuộc sống không. Châm ngôn sống của họ ngày ấy chỉ đơn giản là đi về phía trước. Khi hiện tại không cho họ cuộc sống, họ sẽ ra đi để tìm cuộc sống phía trước. Họ phải đi bao lâu còn đi được, để không phải chôn mình vĩnh viễn trong cái hiện tại khắc nghiệt này. Đã có rất nhiều người trong số bạn bè của họ tàn sức kiệt lực và chấp nhận vùi thây trên cát nóng.

Có những người sinh ra và lớn lên trong tiếng bom đạn. Trước mắt họ, chừng như không có một ranh giới rõ nét nào giữa sự sống và cái chết. Nhà cửa, vườn tược, ruộng đồng… tất cả chỉ là tạm bợ. Mọi thứ tàn hoang đổ nát chỉ sau một tiếng bom rung. Họ ra đi, băng mình vào lòng biển trên những chiếc tàu tạm bợ. Tất cả những gì họ có thể làm được là bám mình vào bất cứ thứ gì có thể bám được và để cho mình trôi đi trong sự dập vùi của sóng gió và bão biển. Số người đến được đất liền là con số ít ỏi so với những người đã vùi mình giữa lòng biển khơi.

Sau biển cả và sa mạc, lúc tưởng rằng đã gặp được cuộc sống thích đáng, họ lại vô tình rơi vào vòng xoay chuyển của những bàn tay con người nơi phố thị phồn hoa. Lòng người có khi còn hãi hùng hơn sa mạc, và đáng kinh sợ hơn biển cả. Họ bị biến thành những món hàng, thành những nô lệ để phục vụ cho nhu cầu dã thú của những con người. Hết người này đến người khác, hết nơi này đến nơi khác. Cho đến khi không còn chịu đựng được nữa, họ vùng dậy, chạy trốn trong đêm.

Cuối cùng thì cũng có một xó xỉnh nào đó trên thế giới này chịu dang tay đón nhận họ và xem họ là những con người. Trên chuyến hành trình dài dằng dặc tưởng như không có khúc kết, họ vô tình gặp được Tổ ấm ấy, nơi được dựng nên cho những con người như họ.

Chưa có một người nào trong số họ có thể kể lại trọn vẹn những vùi dập mà cuộc sống dành cho họ. Những giọt nước mắt nóng hổi tôii thay họ tất cả… Nhiều người đã kiệt sức khi đến được nơi họ muốn đến. Những thương tích mà họ phải lãnh nhận dọc đường quá lớn, cứa vào tâm hồn họ những ám ảnh khôn nguôi, theo họ vào cả trong những cơn ác mộng hãi hùng. Với một số người, niềm tin vào con người đã bị đập vỡ tan tành trong lòng họ, khiến họ trở nên nghi ngờ và e sợ ngay cả với những người đã dang rộng vòng tay đón nhận họ vào tổ ấm. Một số người luôn thủ sẵn trong mình những con dao nhỏ, sẵn sàng đâm vào bất cứ người đàn ông xa lạ nào dám đến gần họ.

Nếu không được giới thiệu như là một thành viên trong nhóm những người đã cưu mang họ, chắc chắn mình đã không thể nào bước chân vào căn nhà ấy. Mình đến nơi này vào mỗi tối cuối tuần, nhận lời nhắn nhủ của người chịu trách nhiệm: Hãy cho họ cơ hội để sống lại niềm tin rằng dù sao trên thế giới này vẫn còn có những con người tử tế. Sự tử tế ấy cần được diễn tả đúng cách, nghĩa là mình phải đủ tinh tế để tôn trọng một số điều tế nhị: không chủ động gợi lại quá khứ của bất cứ một người nào, nếu không phải là họ chủ động mở ra; đối đãi với họ bằng tình thương dành cho những người bạn chứ không phải bằng lòng thương cảm dành cho những nạn nhân; giữ một khoảng cách thể lý nhất định trong khi giao tiếp.

Những ngày đầu tiên, mình chấp nhận cái nhìn thăm dò soi mói và nghi ngờ của họ, lặng lẽ làm trọn vai trò của một người gác cổng. Dần dần, một số người bắt đầu mỉm cười và ra dấu chào hỏi mỗi khi gặp mình. Tất cả diễn ra trong lặng lẽ chậm chạp. Sau nửa năm, mình không còn là kẻ lạ khiến họ phải e dè, nhưng dần được chấp nhận giữa họ như một người bạn.

Khi biết rằng nhiều người trong số họ thích lửa, mình đề nghị đốt lên một đống lửa ngoài sân vào mỗi tối cuối tuần. Bên đống lửa bập bùng, với cây đàn Guitar, ống sáo và chiếc Harmonica, mình thả cho tiếng nhạc nhè nhẹ… Cũng có những đêm mình chỉ đốt lửa lên để tạo một bầu khí lặng lẽ nhưng ấm áp. Nhiều người ngồi vây quanh, chỉ để nghe tiếng lửa kêu tí tách. Ánh lửa bập bùng phảng phất trên những khuôn mặt lặng lẽ, trên những ánh mắt lặng lẽ. Có lẽ đó là tất cả những gì họ cần: một khoảng lặng đủ an toàn để họ có được cái cảm giác buông mình mà không phải phập phồng lo sợ.

Đêm. Họ thả rơi tất cả, yên tâm ngủ ngon vì dám tin rằng chung quanh họ là những con người tử tế. Ấy là tổ ấm, ấy là nơi những mảng đời được vá lại. Trong cái thinh lặng bình yên ấy, những tổn thương trong tâm hồn họ được chữa lành cách âm thầm, những niềm tin vụn vỡ dần được phục hồi.

Khi ánh sáng của tình người dọi vào tới những góc rừng thâm u trong lòng họ sau mùa giông bão, những chồi non lặng lẽ vươn lên, hứa hẹn một cuộc sống mới, một sự tái sinh mới trong tình người.

Kỷ niệm một năm với Centro Astralli

Roma – 2013

Tâm Sự Loài Hoa Trên Tường Đá

Có nhng li tâm svô tình đâu đó bng làm tôi git mình. Là li tâm s ca cánh hoa đi vô tri vô giác, hay là li t s ca hn tôi? Lng nghe tiếng nói ca vn vt chung quanh, tôi gp được tiếng nói t thm sâu hn mình. Chiêm ngm bao điu đơn sơ mà kỳ diu trong thế gii sng, tôi đc ra du n kỳ diu ca Ngài.

Tôi không biết tại sao mình có mặt trong cuộc đời này. Tôi càng không hiểu tại sao mình lại có mặt ở đời trong hoàn cảnh éo le như thế. Là số phận an bài ư? Hay chỉ đơn giản là một ngẫu nhiên vô tình nào đó?

Nếu có một bàn tay định mệnh đã sắp xếp để tôi có mặt trên đời, chẳng phải bàn tay ấy đã quá thiên vị sao? Bàn tay ấy nghiêng hết tất cả những gì tốt đẹp về phía kẻ khác. Còn tôi, thế giới dành cho tôi thô ráp và khô cứng, chai đá và khắc nghiệt, nghèo nàn và kỳ dị…

Nếu là ngẫu nhiên, tôi không hiểu tại sao cái ngẫu nhiên ấy lại khắc nghiệt với tôi đến vậy. Từ thuở còn là một hạt mầm, có lẽ một cơn gió xa lạ nào đó đã vô tình mang tôi đi. Nếu cơn gió ấy phởn chí mà thổi mạnh hơn một tí, tôi đã được lọt vào khu vườn hoa lệ phía trên đầu mình. Nếu cơn gió ấy hom hem ốm yếu hơn một tí, tôi đã được rơi vào rẻo đất con con dưới chân mình. Đàng này cơn gió dở hơi quẳng tôi chơi vơi trên tường đá. Tôi vào đời trong cái lưng chừng lơ lửng, dở dở dang dang như vậy…

Nếu chỉ một chút thoang thoảng của gió trời cũng đã đủ để thay đổi trọn vẹn số phận của tôi, cuộc hiện hữu của tôi giữa đời này có giá trị gì chăng?

Tôi không có tuổi thơ. Tôi không có kỷ niệm. Quá khứ của tôi là một cuộc chiến để sống còn. Tôi không hiểu tại sao mình chiến đấu. Tôi không để ý tại sao mình phải sống còn. Tôi được quẳng vào đời với một chút bản năng sinh tồn. Cái bản năng ấy giữ cho tôi còn sống sót. Tôi vật vã để sống. Tôi run rẩy mà lớn lên.

Tôi lớn lên trong phập phồng sợ hãi. Một chút liu riu của gió trời cũng đã là mối đe dọa có thể bứng tôi ra khỏi thế giới của mình. Một dòng nước con con chảy xuôi trên tường đá cũng có thể cuốn tôi trôi tuột đi. Dù có cằn khô nghiệt ngã đến mức nào, đó vẫn là thế giới sống duy nhất của tôi. Buông tay ra, tôi biết đi về đâu?… Thế nên  bằng tất cả sức lực non nớt của mình, tôi cố bám víu vào tường đá. Mà tường đá thì vô tâm vô tình lắm. Nó chẳng đoái hoài gì đến sự hiện hữu của tôi. Nó chẳng bận lòng đến sự đeo bám của kẻ mang thân tầm gửi như tôi. Chỉ có tôi là phải bám víu vào nó để mà sống. Lớn lên trong sự thờơ ghẻ lạnh như thế, tôi phải học cách để gạt đi khỏi mình tất cả những điều mà người ta gọi là cái cảm thức tự trọng hay cái cảm giác nhục nhã. Bởi tôi sợ…

Tôi cũng không biết tương lai mình ra sao. Nhìn những bụi cây rừng rực nhựa sống trong khu vườn trên đầu mình, tôi không cần phải suy đoán cũng có thể thấy được một tương lai rực rỡ với muôn loài hoa cỏ thiên hình vạn sắc. Nhìn những bụi cây con con dưới chân tôi đang rướn mình lên để đón nắng trời, tôi mường tượng được một tương lai kiêu kỳ của bao loài hoa lạ. Còn tôi, tôi sẽ ra sao với tất cả những thiệt thòi trong thế giới nghèo nàn của mình? Tôi không biết. Tôi thật sự không dám biết. Đúng hơn, tôi không dám nghĩ tới…

Trong khi những kẻ trang lứa với tôi phè phỡn trên vùng đất sống phì nhiêu màu mỡ, tôi cắm cúi đi tìm của ăn để sống. Trong khi nhiều người ra sức đầu tư cho tương lai, tôi chỉ có thể biết đến hiện tại của mình. Tôi chộp giữ nâng niu từng giọt sương. Tôi quơ quào tích góp từng hạt bụi. Bộ rễ của tôi là những ngón tay xương xẩu, những bàn tay thô ráp, những bàn chân chai sần. Tôi lần dò đi tìm sự sống trên bờ tường sỏi đá vô tri vô giác.

Những mùa nắng hạ, tôi quằn quại trong cái nóng như nung như đốt của cơn giận dữ hầm hập trên tường đá. Tôi thèm khát một cơn mưa đời tưới gội. Mưa về. Con nước xối xả dội vào đầu vào cổ tôi. Tôi cố hứng giữ bằng những chiếc lá mỏng tanh nhỏ xíu. Tôi ngỡ ngàng nhận ra rằng cái dào dạt phong nhiêu của cơn mưa trời đâu có dành cho tôi. Tôi nhìn con nước đã bao mùa lòng tôi khao khát chảy tuột qua tầm tay của mình. Tôi nhận ra mình nghèo đến độ không có khả năng để nắm giữ. Tôi thấy mình tội nghiệp trong nỗi bất hạnh của kẻ đành lòng nhìn ước mơ trôi tuột qua trước mắt mình. Tường đá phẳng lì cứng ngắc có thèm giữ lại chút gì của trời cao!

Trong những ngày đông giá, tôi co ro rét mướt trong cái lạnh như cắt như cào của vách đá vô tâm vô hồn. Đá lạnh căm căm. Đá im thin thít. Thanh âm thường xuyên nhất mà tôi phải nghe thấy là tiếng rin rít của gió trời mài vào vách đá. Tiếng rin rít như vọng lên từ cùng cõi âm u ma mị.

Đã bao phen lòng tôi trào dâng nhiều nỗi niềm uất ức với cuộc đời. Tại sao lại là tôi? Tại sao tôi khốn khổ? Tại sao tôi phải chịu thiệt thòi? Tại sao tạo hóa bất công đến độ những thừa mứa của kẻ khác cũng là điều không thể với tới đối với tôi?

Bằng những cánh tay bấu chặt vào bờ tường, bằng những chiếc rễ len lỏi tìm chút đất cỏn con giữa các khe đá, bằng những chiếc lá nâng niu từng giọt sương trời, tôi lớn lên.

Rồi một ngày tôi ngỡ ngàng nhận ra rằng thân xác mình chỉ là một loại dây leo èo uột. Biết làm sao được. Đó đã là kỳ công được kết tinh từ những những giọt sương trời và những hạt bụi giữa chừng không. Tôi không bao giờ có thể vươn mình lên. Tôi chẳng bao giờ có thể đứng trên đôi chân của mình. Hay đúng hơn, tôi chẳng bao giờ có chân để mà đứng. Trong khi những cây tùng cây bách hiên ngang ngạo ngễ, thân thể èo uột của tôi thì đung đưa lay lắt trước những cơn gió đời. Gió thổi chiều nào tôi phải theo chiều đó. Gió có thể ép tôi sát rạt vào vách đá. Gió cũng có thể tung xoáy tôi tả tơi giữa trời. Cho đến lúc này, đời tôi vẫn là một chuỗi những tiếng thở dài ngao ngán.

Tôi muốn hướng lòng lên trời cao, nhưng sức hút của đất thấp cứ kéo tôi xuống. Càng sống, những chiếc lá cuộc đời tôi càng vươn dài ra, xổ thòng lòng xuống đất. Càng bước đi, tôi thấy mình càng xa với trời cao… Thất vọng, tôi buông thõng đời mình. Những chiếc lá cuộc đời xum xuê rườm rà không đủ để làm nguôi dịu lòng tôi. Những chiếc hoa lún phún bé tẹo teo không đủ làm tôi thỏa mãn…

Giữa lòng tôi, luôn có một khoảng thênh thang cho những giấc mơ về một cuộc đời nào đó khác với cuộc đời tôi đang sống, một hoàn cảnh nào đó khác với hoàn cảnh tôi đang có.

***

Một chiều dịu nắng, có người lữ khách dừng chân trong khu vườn nhỏ của tôi. Nắng chiều sắp tắt, nhưng những tia lấp lánh trong ánh mắt người lữ khách bắt đầu phát sáng khi ông nhìn thấy tôi.

Không, không phải, có lẽ không phải là tôi! Có lẽ người lữ khách đang ngắm khu vườn trên đầu tôi. Cũng có thể người lữ khách bị hút hồn bởi những khóm hoa rực rỡ dọc lối đi dưới chân tôi… Nhưng, không. Là tôi. Ánh mắt người lữ khách dán chặt vào tôi, ánh mắt của người ngơ ngẩn trước cái đẹp. Đp quá!… chàng lữ khách thầm thốt lên khi đưa bàn tay nhè nhẹ chạm vào những chiếc lá bé xíu của tôi. Cái gì thế này? Là tôi đẹp ư? Đp quá – người lữ khách lại lẩm bẩm – phi tn bao công trình đ có được mt chòm lá thế này? Phi tn bao m hôi nước mt đ có được mt cánh hoa thế này? Qu là mt kỳ công ca Thượng Đế!

Chỉ bấy nhiêu đó thôi, rồi người lữ khách ra đi. Bóng đêm buông xuống. Tôi co mình trong cái lạnh, nhưng lại nghe giữa lòng mình đang tưng bừng bao xúc cảm thật mới mẻ ấm áp. Vẻ trầm ngâm chiêm niệm của người lữ khách trước tôi khiến tôi phải trầm ngâm chiêm nghiệm lại đời mình. Người lữ khách vô tình đi ngang kéo đời tôi ra khỏ một giấc ngủ dài. Ánh mắt chiêm ngưỡng ngỡ ngàng của ông thay đổi trọn vẹn cuộc đời tôi.

Đẹp ư? Vâng, mỗi cái đẹp đều có một lịch sử. Đôi khi chính lịch sử làm nên cái đẹp. Tôi đẹp, vì tôi dám vươn lên từ trong chính những khó khăn của mình để cho đời chút lá xanh tươi, chút hoa trinh trắng. Tôi không là gì giữa ngàn hoa thơm cỏ lạ. Tôi không là gì giữa thế giới đa màu đa sắc. Tôi là tôi với một lịch sử nhiều thăng trầm. Tôi đẹp vì tôi vượt ra được lịch sử ấy để góp phần hòa mình vào với những hiện hữu giữa đời.

Bám rễ từ trên cao, tôi thòng mình xuống dưới thấp. Vô tình tôi trở thành người nối kết giữa khu vườn trên cao vào rẻo đất dưới thấp. Tôi mang đến một sự liên tục nào đó cho thế giới sống của mình. Nếu không có tôi, mảnh vườn chỉ là những rẻo đẹp đẽ mà rời rạc. Tôi dự phần vào cái đẹp đẽ liên tục ấy.

Là một kỳ công ư? Vâng, mỗi kỳ công đều cần có một người tạo tác. Vào đời, tôi được cho một khởi đầu tối thiểu. Tôi cũng đã chẳng cộng tác gì nhiều cho lắm trong công trình đời mình. Thậm chí, tôi chống cưỡng, tôi than van, tôi buông xuôi. Ấy thế mà tôi vẫn lớn lên, tôi vẫn tươi tốt, tôi vẫn trổ hoa… Ngay trong cái khởi đầu tối thiểu của đời tôi, đã có điều gì đó đủ cho tôi rồi.

Tôi bỗng nhận ra rằng chẳng ai có quyền hỏi tại sao mình lại có mặt trên cõi đời này. Chẳng ai có quyền hỏi tại sao mình được sinh ra thế này mà không phải là thế kia, nơi này chứ không phải là nơi nọ, lúc này chứ không phải là lúc khác.

Chính những đấu tranh vật vã với môi trường sống đã làm nên cuộc hiện hữu của tôi. Chính môi trường hình thành nên nơi tôi một loại thể cách mà không một loài sinh vật nào có được. Chính những khó khăn vất vả dạy tôi biết trân trọng từng thành quả nhỏ nhất của cuộc đời mình.

Tôi như vừa đi qua một cơn mê. Cơn mê muội được tạo nên bởi chính sự so sánh của tôi. Tôi tự dẫn mình đi trong cái cõi lòng vòng của nghi ngờ, buồn sầu, bi quan… Tôi tưởng mình là nạn nhân, trong khi chính tôi là thủ phạm. Tôi tưởng định mệnh áp đặt trên tôi mà quên mất rằng mình cũng có đôi tay để tạo nên định mệnh. Tôi nguyền rủa khởi đầu cuộc hiện hữu của tôi, mà quên mất rằng nếu không có khởi đầu ấy thì thậm chí tôi đã chẳng có cơ hội để mà nguyền rủa.

Trong cơn tuyệt vọng và bi quan về mình, nếu có ai đó nói với tôi rằng hãy cố mà sống, hãy chấp nhận hoàn cảnh của mình, hãy phó thác mọi sự cho bàn tay định mệnh… tôi sẽ không ngại ngần mà cười vào mặt kẻ ấy. Cho đến khi tôi đi trọn hành trình mà định mệnh dành cho tôi. Cho đến khi tôi sắp hoàn tất sứ vụ đời mình. Cho đến khi tôi nhận ra mình thuộc về một trọn vẹn nào đó mà tôi là một mắt xích kỳ diệu.

Ôi Thượng Đế, Đấng tác tạo bao kỳ công. Thế mà con đã dìm quãng đời mình trong ngợp chìm sầu muộn.

Không phải con sống trong thiếu thốn
nhưng nhìn vào sự thừa mứa của người khác
con có cảm giác mình thiệt thòi thiếu thốn.

Không phải con sống trong nghèo nàn
nhưng chính việc không tích giữ lại được
theo những đòi hỏi của lòng tham
khiến con tưởng mình nghèo.

Không phải con bị ruồng rẫy
nhưng chính vì không được người khác đón nhận
theo như cách con muốn họ đón nhận
con ngỡ rằng mình bị ruồng rẫy

Trong đêm, tôi dâng lời kinh đầu tiên để tạ tội và đội ơn Trời Cao. Tôi nghe đâu đó trong gió tiếng vọng thì thào: “Ơn Ta đ cho con!” Vâng, ơn Ngài đủ cho con. Phải qua bao thăng trầm sóng gió, phải lớn lên từng ngày thì con mới cảm nghiệm được điều đó. Trời cao công bằng theo lý lẽ của trời cao. Giàu nghèo, sang hèn, đẹp xấu, to nhỏ… tất cả đều là những nẻo đường khác nhau để sống cuộc đời của riêng mình. Mọi nẻo đường đều có giá trị của riêng nó.

Trong tất cả những thăng trầm nghiêng ngả, ơn Ngài luôn đủ cho con. Lạy Thượng Đế của lòng con!

Vầng dương sẽ lên, ngày mai sẽ là một ngày mới. Ngày mai sẽ là một khởi đầu mới. Khởi đầu nào cũng khởi đi từ việc nhận ra giá trị thực của chính mình. Ngày mai sẽ là một cuộc sống mới. Cuộc sống mới nào cũng khởi đầu từ việc nhận ra mình có một vị trí đặt biệt trong bàn tay của Đấng Tạo Hóa.

***

Trong đêm, tiếng kinh cầu của cây tầm gửi vọng âm trầm trên tường đá. Đêm thơm lừng một mùi hương hoa lạ.

Cao Gia An, S.J.

Roma – Lễ Chúa Ba Ngôi 2009

Previous Older Entries

%d bloggers like this: