Huệ Trong Đêm

“Life is a fairy tale.
But to see it, you must open your eyes!”
(Olinna Port)

 

Cánh cửa xịch mở, cô gái ùa vào như cơn lốc. Mùi nước hoa. Mùi son phấn. Và cả thân hình cô đổ sầm vào người chàng trai. Căn phòng nhỏ trở nên ngột ngạt với tiếng thở dập dồn hốt hoảng…

Sau một lúc định thần, chàng trai giật mình:

–  Cô…

–  Suỵt… – cô gái thì thầm – đừng có lên tiếng!

Ngoài hiên có tiếng chân người rượt đuổi. Có tiếng làu bàu chửi đổng của kẻ vừa săn hụt con mồi…

***

Dưới ánh đèn ngủ lờ mờ anh nhận ra người thiếu nữ. Là cô. Họ là người quen của nhau, mối quen biết hời hợt của một chàng sinh viên và một cô gái bán hoa ở cùng khu nhà trọ.

–  Cô… sao lại thế này? – Anh cất tiếng phá tan cái ngột ngạt im lặng, cố không đặt tầm mắt vào người cô gái. Mái tóc lòa xòa xổ tung che mất nửa khuôn mặt cô. Chiếc áo ngủ khoác hờ trên người cô mỏng manh như cánh bướm.

–  Họ lại bắt tôi tiếp khách… Họ không buông tha cho tôi, không muốn cho tôi làm lại cuộc đời…

Đêm. Cả khu phố ngập chìm trong bóng tối. Con hẻm sâu hun hút, lắc léo và tối om như lòng người. Đâu đó cuối con phố, vẫn còn chập chờn bóng dáng những cánh bướm đêm…

***

Từ ngày về ở trọ khu này, anh như lạc vào một góc khác của cuộc đời. Những cặp trai gái dìu nhau ngả ngớn như thể trong thế giới này không còn ai khác ngoài họ. Môi đỏ. Mắt xanh. Vai trần. Vải mỏng…  Những cảnh đời ấy khuấy động một góc khuất bên trong tâm hồn anh. Giữa lòng anh nổi lên nhiều giông bão. Nhiều hình ảnh hở hang khiêu khích đọng lại, và dần định hình trong anh một thế giới ma mị tội lỗi… Những ám ảnh về sự buông thả sa đọa làm anh ớn nhợn, nhưng chúng cũng khơi dậy nơi anh nhiều rạo rực khó tả. Có điều gì đó trong anh như con sóng triều dâng ăm ắp, cứ chực bùng phát vỡ tràn.

Những lúc ấy, anh thường ngước nhìn lên tượng thánh Giuse trong phòng mình. Càng lúc anh càng cảm thấy lạ lùng và kính nể khi nghĩ đến việc thánh nhân đã có thể sống khiết tịnh suốt đời bên người phụ nữ mình yêu. Liệu giữa thế giới ngày nay, còn có chỗ nào cho những Giuse như thế nữa chăng?…

***

Bây giờ, đối diện với anh là một cô gái bằng xương bằng thịt, giữa đêm khuya, trong căn phòng của chính anh. Thế giới ma mị tội lỗi lại chập chờn nhảy múa trong đầu anh…

Nhắm mắt. Hít một hơi thở thật sâu. Anh bỗng cảm nhận có điều gì đó lạ lắm. Là mùi hương hoa Huệ. Không sực nức nồng nặc như mùi nước hoa, không mời mọc quyến rũ như mùi son phấn, hương hoa nhè nhẹ thoang thoảng lại cho anh cảm giác thanh thoát đến lạ kỳ…

Không, mình không thể! Cuộc đời đã đẩy cô gái đến cùng đường… Vô tình cô đã bám vào mình như một chiếc phao, mình không thể đan tâm dìm cô chìm sâu thêm nữa. Cuộc đời đã đập vỡ tan tành niềm tin mỏng manh trong cô, mình không thể tiếp thêm vào những đổ vỡ ấy nữa…

–  Thôi, cô nằm xuống đó ngủ đi…

–  Anh… còn anh…

–  Tôi nằm đây ngủ và giữ cửa cho cô!

Cô gái đảo mắt một vòng quanh căn phòng. Đôi mắt cô chợt sáng lên khi dừng lại trước bàn thờ. Cô nhẹ nhàng buông người, nhắm mắt…

Đêm. Tiếng trằn trọc trở mình. Tiếng thở đều đặn. Căn phòng thoảng mùi son phấn, mùi nước hoa, quyện xen với hương hoa Huệ thơm ngát…

***

Chàng trai giật mình mở mắt. Chỗ cô gái nằm hôm qua giờ là một manh chiếu trống. Dấu vết còn lại chỉ là một mẩu giấy viết vội: “Cám ơn anh đã cho tôi một đêm yên lành. Và cám ơn Thánh Giuse nữa anh ạ! Tôi cũng là người có đạo. Tôi sẽ về quê mình để được sống lại như một người có đạo”…

Cô gái của ngày hôm qua vụt đến như những mơ tưởng chắp nối rời rạc trong anh. Với sự ra đi của cô, dường như một góc nào đó trong tâm hồn anh đã được thánh hóa.

Hôm ấy là ngày lễ Kính Thánh Giuse. Trên chiếc bàn thờ nho nhỏ, đóa Huệ lành tỏa hương thơm ngát.

Cao Gia An, S.J., Tập Truyện Ngắn “Hoa Phượng Về Trời”
Nxb Tổng Hợp 2014.

Advertisements

Hoa Dăm Bào

“Chị về đi
và từ nay đừng phạm tội nữa!”
(Ga 8,11)

Giêrusalem, ngày… tháng…năm…

Cha yêu,

Sáng nay con nhớ đến Cha, nhớ đến bài học mà Cha đã dạy con từ những chiêm nghiệm sâu xa của một người thợ mộc.

Người ta lôi đến và quẳng trước mặt con một người phụ nữ bị bắt quả tang phạm tội ngoại tình. Người ta muốn xử chị như xử lý một phế phẩm. Vì sự trong sạch của cả cộng đồng, một phế phẩm như thế cần phải bị tiệt trừ. Và người ta mời con ra tay…

Lúc ấy, con chợt nhớ đến kỷ niệm về khúc gỗ được cha lấy lên từ vũng bùn. Đó là một khúc gỗ vừa sần sùi xấu xí vừa cáu bẩn tanh hôi. Thế mà khi con bịt mũi nhăn nhó, cha chỉ nhìn con cười ý nhị. Cha đem khúc gỗ vào nhà, rồi cần mẫn lau khô những lớp bùn bẩn và rong rêu bám quanh. Cha nâng niu khúc gỗ như nâng niu một bảo bối.

Đặt khúc gỗ trên chiếc ghế bào, Cha thực hiện những thao tác của một người thợ mộc. Chiếc bào con con lướt nhẹ trên mặt gỗ. Sau những mảnh dằm rời rạc và xám xỉn ban đầu, những cuộn hoa mỏng mảnh trắng hồng bắt đầu xuất hiện và uốn lượn nhảy múa dưới đôi bàn tay Cha. Con nhớ mãi đôi bàn tay ấy, đôi bàn tay mềm mại uyển chuyển mà không kém phần kiên quyết rõ ràng. Trước ánh mắt ngỡ ngàng của con, lớp vỏ sần sùi thô kệch cứ mất dần, thay vào đó là lớp thịt trắng mịn bên trong của khúc gỗ.

Với đôi tay của một người thợ, Cha gọt sạch tất cả những gì là cặn bẩn rác rưởi, để trả lại cái vẻ đẹp tươi tắn nguyên sơ. Là một người thợ mộc, Cha đã không nhìn khúc gỗ bằng đôi mắt, nhưng bằng cả con tim. Cha dạy con rằng, cũng thế, chỉ bằng con tim người ta mới có thể nhìn ra được giá trị thực của một con người. Mỗi con người là một kho tàng vô giá; nhưng giữa cuộc đời, kho tàng ấy bị che phủ bởi nhiều lớp bụi bẩn rong rêu. Cha dạy rằng không có con người nào vô dụng xấu xa, chỉ có những con người không biết nhìn ra giá trị sâu xa của những con người khác.

***

Cha ạ,

Bài học ấy hôm nay đã trở nên một Lời Tin Mừng sống động. Khi chị phụ nữ ngước nhìn con bằng ánh mắt run rẩy, con đã nghe con tim mình rung lên. Ánh mắt thống hối của chị mở toang khung cửa để suối nguồn ơn cứu độ chảy ùa vào. Bất chấp dáng vẻ bên ngoài rách rưới tả tơi, bất chấp tất cả những lời miệt thị mà người ta gán cho chị, con nhìn thấy vẻ đẹp tươi tắn nguyên sơ trong con người chị đang dần dần hiển lộ. Con nhìn chị bằng ánh mắt của Cha…

Và bất chợt, những đóa hoa dăm bào của năm nào như đang nhảy múa trước mắt con bằng những vũ khúc tuyệt diệu nghê thường.

Khi thốt lên lời yêu thương –“Tôi cũng không kết án chị đâu, chị hãy về đi, và từ nay đừng phạm tội nữa!” – con như thấy cả cõi thiên quốc đang cùng con hát mừng trong niềm vui đón nhận một linh hồn được cứu rỗi.

Cha ạ,

Từ cuộc sống của Cha, từ cả sự im lặng khiêm nhu của Cha, con đã học được biết bao bài học quý giá về con người, về cuộc đời, về tình thương cứu độ của Thiên Chúa. Tất cả những gì Cha trao cho con, con đã trao lại cho đời như Lời Tin Mừng cứu độ. Trong công trình cứu chuộc nhân loại từ khởi đầu cho đến viên mãn, Cha luôn mãi là Cha của con.

Con của Cha

Giêsu.

Cao Gia An, S.J., Tập Truyện Ngắn “Hoa Phượng Về Trời”
NXB Tổng Hợp 2014.

Còn Chút Gì Trong Nhau

 

Giờ làm gì cũng có
Đủ những chuyện đâu đâu
Chỉ chuyện mình là khó
Mãi thiếu giờ cho nhau

Giờ làm gì cũng có
Chỉ thiếu giờ cho nhau
Những lời yêu như gió
Rồi sẽ đâu vào đâu?

Lòng chia ba xẻ bảy
Muôn nẻo đời xa hoa
Chẳng cần chi lầm lỗi
Cứ lẳng lặng mà xa…

Cứ lẳng lặng mà xa
Đời nghiêng về chốn khác
Bờ yêu đã nhạt nhòa
Dấu ngàn xưa lưu lạc

Muối kia giờ đã nhạt
Đèn xưa đã cạn dầu
Người thành ra người khác
Đâu có còn gì đâu

Người thành ra người khác
Đâu có còn gì đâu
Đi qua mùa tản lạc
Còn chút gì trong nhau?…

Cao Gia An, S.J.
Roma – Mùa Chay 2019

Vào Chay

עפר אתה ואל־עפר תשוב
(st 3,19)

Những hàng cây đã vào Chay, em ạ!
Con đường dài xác lá rụng tả tơi
Những tàng cây vọng rướn lên trời
Buông bỏ hết để vào mùa tịnh mạc

Mùa qua phố, phố vào mùa rất khác
Gió cuộn bay bao tản lạc phù hoa
Đất trời kia còn khát vọng thật thà
Về với những gì nguyên sơ chân chất

Em có nghe lòng khát khao sống thật
Khi cúi đầu rắc lên chút tàn tro
Khi lặng nghe lời thủ thỉ hẹn hò
Ngày tro bụi lại hoàn nguyên tro bụi

Về đi em, về giữa mùa cứu rỗi
Mặc phù vân là của mọi phù vân
Về gục đầu mà sám hối ăn năn
Mà nghe vọng lời yêu thương thầm thỉ

Cùng nắm tay, mình vào Chay, em nhỉ…

Cao Gia An, S.J.
Roma – Mùa Chay 2019

 

Tầm Xuân Giữa Phố

 

Cô gái bước vào, sau cái bóng của thằng Sơn đầu gấu. Cái đẹp đơn sơ hoang dại của cô làm hắn điếng hồn. Ngay từ cái khẩu âm đầu tiên, hắn đã nhận ra cô là đồng hương. Ở phố núi nơi hắn xuất thân cái giọng nói lạ lắm, không lẫn vào đâu được.

Nhưng hắn không hiểu tại sao cô lại bước sau cái bóng của thằng Sơn đầu gấu. Cô cười nói tỉnh bơ với đám bạn của thằng Sơn. Thằng Sơn thì hếch mặt vênh váo. Cái vênh cố hữu trên mặt nó, như muốn thách thức cả thế giới, được dặm thêm bởi cái hếch tự mãn, như của kẻ vừa mới chài được con mồi béo bở.

Thằng Sơn là con của một đại gia kinh doanh bất động sản có máu mặt ở thành phố này. Là nhân viên phục vụ tại một trong những quán bar mà thằng Sơn được gia đình trao cho quyền làm chủ, hắn hiểu thằng Sơn thuộc loại nào. Và hắn cũng hiểu quá rõ số phận của những cô gái chấp nhận bước sau cái bóng của Sơn.

Vậy mà cô vẫn cười cười nói nói. Trên cái ngơ ngáo của gương mặt cô, hắn nhận ra chút ngơ ngác của người lần đầu tiên đặt chân đến chốn này. Như cái ngơ ngác của một cây hoa dại bị người ta bứng về trồng giữa vườn. Như một nụ Tầm Xuân lạc loài giữa xô bồ phố thị.

Cái đẹp của cô kéo hắn lại gần. Mà cũng có thể là cái chất giọng của cô khiến hắn không thể đứng nhìn từ xa:

–    Xinh lẫu, anh chị ún gì?

Hắn cố tình lên tiếng bằng chính cái giọng quê không cần chỉnh sửa của mình. Từ ngày lên thành phố, đây là lần đầu tiên hắn khoe cái giọng đặc sệt quê mình mà không hề lúng túng ngượng nghịu. Chắc chắn cô gái sẽ nhận ra hắn là đồng hương. Biết rằng ở thành phố này, chỉ một từ “đồng hương” thôi thì làm sao đủ để có thể kéo người ta lại gần nhau. Nhưng hắn vẫn muốn thử.

Thoáng giật mình vụt qua trên khuôn mặt cô gái. Chỉ một thoáng khựng thôi, nhưng hắn nghĩ mình có hy vọng.

2.

Anh ta không nên thuộc về nơi này. Cũng như cô, cô không thuộc về nơi này. Suýt chút nữa thì cô đã bị đẩy bật ra ngoài ngay từ khi mới đặt chân vào cái không gian đặc quánh khói thuốc và dập dồn tiếng nhạc. Anh tiến lại gần cô từ đâu đó trong vùng chập chờn ánh sáng, khi mắt cô còn chưa kịp quen với cái không gian mập mờ hỗn loạn của quán. Giọng nói của anh cất lên sát bên tai làm cô giật mình. Nhưng ánh mắt của anh mới khiến cô rung động và tin cậy ngay từ cái nhìn đầu tiên. Trong một thoáng, cô nghĩ rằng mình hiểu được thông điệp ẩn chứa đằng sau ánh mắt thương cảm không cần che giấu kia. Chừng như ánh mắt ấy là điều cô muốn đi tìm khi băng cả ngàn cây số đến thành phố này. Tự nhiên thành phố trở nên không còn quá xa lạ, và cô đã không còn quá lạc loài…

3.

Cô đến quán ấy thường xuyên hơn. Lúc nào cũng bước sau cái bóng của thằng Sơn đầu gấu. Có một phút lơ đãng, hắn chạm vào mắt cô. Chỉ vậy thôi mà hắn có cảm tưởng như mình vừa chạm vào một khoảng trời mênh mang nào đó. Sau một chuỗi cười dòn tan, hắn nghe rất rõ tiếng thở dài của cô như bật lên từ vô thức. Tiếng thở của một đóa Tầm Xuân lạc loài.

Hình như giọng nói của hắn làm cô chú ý, và ánh mắt của hắn làm cô gái giật mình. Nhưng chỉ vậy thôi liệu có đủ để kéo cô ra khỏi cái vũng bùn mà cô đang từng bước đặt chân vào không? Liệu hắn, một thằng tiếp viên quèn, có thể đóng vai anh hùng giải cứu mỹ nhân như trong những phim cổ trang kiếm hiệp không? Trong cái thế giới hỗn tạp này, hắn đã chứng kiến quá nhiều những đóa hoa bị giày vò hủy hoại. Lòng hắn nhói lên cách kỳ lạ. Hắn không hiểu tại sao cô bé ngây thơ phải cúc cung đi theo cái thằng ăn chơi bạt mạng như thế. Là hắn đa sầu đa cảm ư, hay định mệnh run rủi cho hắn gặp cô, để ngay từ giây phút đầu tiên hắn đã mơ hồ nhận ra một sợi dây vô hình đang từ từ trói chặt hai cuộc đời vào nhau. Và hắn đã không thể rời mắt khỏi cô. Trong thế giới hỗn tạp này, hắn biết, chỉ cần rời mắt khỏi nhau một chút, là người ta có thể sẽ vĩnh viễn lạc mất nhau thôi.

4.

Sơn bắt cô uống rượu. Hắn bảo muốn làm dân chơi sành điệu như bọn hắn, bài học đầu tiên cô phải trải qua là uống. Cô không hiểu tại sao người ta lại thích uống cái thứ chất lỏng cay nồng ấy. Để tìm chút say nồng của hưng phấn và kích thích chăng? Ngày xưa, vào một đêm mưa gió, có lẽ cũng vì chút hưng phấn nhất thời như thế mà cha cô mới quyết định ở lại cái phố núi buồn hiu hắt với mẹ cô. Tỉnh dậy sau cơn say, người đàn ông nhận ra mình không thuộc về nơi ấy. Vậy là chỉ sau một đoạn đời ngắn ngủi, ông xách gói trở về với những phồn hoa của phố thị. Ông mang theo cả trái tim, tuổi xuân và sức sống của một cô sơn nữ chung tình. Mẹ của cô đã bám vào ông như cây Tầm Xuân bám vào thân chủ để sống. Mất chỗ bám, mẹ cô chấp nhận sống phần còn lại của cuộc đời mình trong mỏi mòn héo hắt. Cô thì không. Tầm Xuân mang trong mình sức sống của núi rừng hoang dại. Cái sức sống đó đâu dễ gì bị bóp nghẹt.

Vậy nên cô mới tìm đến thành phố này. Vậy nên cô mới gặp Sơn…

Vậy nên bây giờ cái mặt cô mới phải khổ sở nhăn nhó khi dòng chất lỏng vừa nóng vừa cay chảy tuột vào cổ họng. Cả bọn bạn của thằng Sơn đập bàn cười khoái chí với những biểu cảm trên mặt cô. Chiếc ly vừa rỗng lại được rót đầy. Sau ly thứ ba, đầu óc cô bắt đầu chếch choáng và mụ mị. Mọi thứ hoa lên trước mắt cô. Trong giây phút đó, cô nhớ mình còn kịp đưa mắt nhìn về phía anh cầu cứu. Hình như cô chạm được vào ánh mắt của anh. Hình như anh tiến về phía cô. Hình như anh tình nguyện rót rượu cho bọn họ. Cách khoa tay rót rượu điệu nghệ của anh khiến cả bọn thích thú. Những ly rượu đầy tràn lại nhanh chóng được anh đẩy về phía bọn họ, và cả về phía cô. Hình như anh cố tình hùa với bọn người đó bắt cô phải uống nhiều hơn. Có chút gì đó như là hụt hẫng trong cô. Cô lại nắm chặt ly, uống, uống, uống…

5.

Cô đến quán một mình, lần này không có cái bóng của thằng Sơn đầu gấu. Quán chiều thưa khách. Cô đột ngột bước vào khi cánh cửa xịch mở, mang theo cả một mảng nắng chiều và gió lộng.

–    Chào cô – Anh mỉm cười lịch sự.

–    Chào anh…

–    Xinh lẫu, cô ún gì? – Anh lại dùng cái giọng đặc sệt chất quê của mình.

Cô gái nghiêng đầu cười thật tươi:

–    Hôm nay tôi không uống gì, chỉ muốn ngồi đây chơi thôi.

–    Thưa cô, hôm nay anh Sơn không có ở đây.

–    Tôi không đến đây để tìm Sơn. Tôi tìm anh á!

–    Tìm tôi? – Anh nheo nheo mắt, tinh quái nhìn cô.

–    Đúng rồi. Để cám ơn anh. Cám ơn anh đã rót rượu cho tôi…

Tối hôm đó, anh đã rót cho cô uống rất nhiều. Càng uống cô càng tỉnh. Tới khi tỉnh đủ cô mới phát hiện thứ được rót vào ly của mình chỉ là nước lã. Tối hôm đó, khi rót rượu cho cô, anh cũng nheo nheo mắt nhìn cô tinh quái như thế này đây.

–    Cô à, đã không biết uống rượu thì thôi, sao lại tập uống làm gì…

–    Thì không biết nên tôi mới tập uống!

–    Nhưng…rượu ngon phải uống với bạn hiền. Dù sao thì cô cũng không nên uống với Sơn và mấy người bạn của anh ta…

–    Sơn và mấy người bạn của anh ta thì sao chứ? – Ánh mắt cô nhìn anh lấp lánh.

–    Tôi thấy… hình như kiểu sống của họ đâu có hợp với cô…

–    Nè, nè, như vậy có kể như là anh đang nói xấu chủ của mình không ta? Giới thiệu với anh, tôi là em gái của anh Sơn đó nghe!

–    Em gái? Sơn là con một, làm gì có em gái… – Anh giật mình.

–    Có, ít là một đứa em gái cùng cha khác mẹ. Mới được nhận về thôi anh!

Giọng nói của cô tự nhiên trầm xuống xa vắng. Trong cái quán vắng tanh, anh nghe rất rõ tiếng thở dài của cô. Tiếng thở dài không chỉ vọng lên từ vô thức.

–    Người ta nhận tôi về, cũng giống như bứng một cây hoa dại về để trang trí cho biệt thự nhà họ thôi anh.

–    Chúc mừng cô. Như vậy dù sao thì cô cũng được về với cha của mình…

–    Cha? Ông ấy đã bỏ rơi mẹ con tôi gần hai mươi năm nay. Giờ, chỉ vì cái vận cái hạn nào đó, theo lời của một bà bói nào đó, ông ấy chợt nhớ ra mình còn có một đứa con rơi rớt trên một cái phố núi xa hun hút. Vậy là tôi bị bứng đi… 

–    Cô cũng đã lớn rồi còn gì! Nếu cô không muốn, ông ấy đâu có quyền bứng cô đi, phải không?

–    Tôi muốn. Từ nhỏ tôi vẫn quen nghĩ rằng mình chỉ là một con bé lọ lem hẩm hiu sinh ra ở một xó xỉnh vô danh. Tự nhiên một ngày có một ông nhà giàu ở phố đến nhận là bố tôi. Tôi muốn biết phố thị là gì. Tôi muốn biết sức hút của phù hoa ra sao. Ông ấy giàu đến như vậy mà…

Gương mặt anh thoáng ngỡ ngàng. Thì cũng phải. Phù hoa mãi vẫn là phù hoa, và có bao giờ phù hoa đánh mất sức hút của nó đâu. Có bao giờ cô lọ lem nghèo khổ thôi mơ về một ngày hóa thân thành công chúa cao sang.

–    Nè! Cái mặt ngơ ngơ của anh nói với tôi rằng anh đang hiểu lầm về tôi đó nghe. Tôi để mẹ mình ở lại phố núi, đến nơi này chỉ là để tìm cha tôi. Tôi muốn hiểu cha tôi. Tôi muốn biết tại sao ông lại đành tâm bỏ mẹ tôi. Tôi muốn biết phải mất bao nhiêu nước mắt của những người phụ nữ như chúng tôi thì mới có thể thấm ướt và làm mềm trái tim của một người đàn ông…

–    Vậy sao cô lại nhập vào đám bạn của Sơn?

–    Tôi nghĩ hắn giống cha tôi thời còn trẻ. Chỉ có hắn mới giúp tôi tìm thấy câu trả lời. Anh có hiểu không?

–    Vậy là cô quyết định bám vào hắn?

–    Đúng rồi. Giống như cái kiểu của hoa Tầm Xuân ở quê mình đó anh. Nó luôn biết cách tìm một chỗ bám để có thể trèo lên cao. Mà nè, anh đừng quên Tầm Xuân cũng là loại có gai đó nghen!

6.

Chiều. Con đường dọc bờ sông lộng gió. Có hai người ngồi tựa vai nhau.

Hình như cánh hoa dại lạc trôi giữa phố đã tìm được cho mình một điểm tựa tin cậy và an yên.

Người ta vẫn bảo rằng Tầm Xuân nói cho cùng chỉ là một loài hoa hồng dại, kiêu sa cho lắm thì cũng chỉ có thể khoe ra giữa núi rừng, với cỏ dại hoa ngàn. Hình như không đúng. Chỉ cần tìm được một điểm tựa thực sự, đâu có nơi nào mà Tầm Xuân không thể nở hoa và khoe sắc.

Cao Gia An, S.J., (Tập San Mục Đồng 9. Tết Đoàn Viên)

Miền cỏ xanh dưới lòng sông

 

Tự nhiên con sông ấy biến thành con sông ốm đói. Cái bề mặt bình yên và phẳng lặng tự bao đời của nước đột ngột biến mất, thế vào là cái mấp mô trơ trọi của lòng sông. Như con bò gầy trơ xương, nước cạn, con sông khoe ra cả những góc cạnh cáu bẩn bầy hầy. Dọc hai mé sông, rác rến và ni lông phế thải đọng lại phất phơ với gió. Những cây cọc tre trồi trơ trẽn chẳng biết giấu mình vào đâu. Những con cá ngoi ngóp trong vũng bùn đã cạn kiệt và đặc quánh.

Trên con sông ốm đói có nhiều con người ốm đói. Những chiếc xuồng mắc cạn nằm chỏng chơ phơi manh lưới trống trơn vắt vẻo. Vài ba túp lều rải rác mọc lên dưới lòng sông, vẹo xiêu và tạm bợ cứ như bị cắm lộn chỗ. Từ bên trong những túp lều ấy, vọng ra ánh nhìn ngơ ngác của những người đi lạc ngay tại nơi vốn là chốn mình sinh ra. Nắng chiều đổ đầy lòng sông một thứ vàng nhợt nhạt. Cũng con nắng ấy, cũng ráng chiều ấy, nhưng thiếu cái sóng sánh mềm mại của con nước, nắng trời như đổ vào khoảng lụi tàn không không.

Mọi chuyện bắt đầu khi một dự án thủy điện được xây trên dòng sông, cách xóm chài nghèo gần một trăm cây số. Nước chảy từ thượng nguồn bị chặn lại. Nước tuôn xuống từ trời bỗng dưng bị biến thành một thứ ân huệ xin cho, bị quản lý theo cơ chế nhỏ giọt. Cư dân xóm chài vừa ngóng cổ cầu mưa, vừa thấp thỏm chờ người ta xả đập đưa nước về sông. Nhưng ai biết đâu là vị trí thực sự của những con người thấp cổ bé miệng ở một xóm chài vô danh trên bàn cân của những kế hoạch vĩ mô. Ai biết thêm những thứ gì nữa sẽ được người ta xả ra kèm theo con nước. Muốn hay không muốn, người ta vẫn cứ phải liên đới với nhau cách chặt chẽ hơn rất nhiều so với những gì người ta tưởng nghĩ. Dân làng chài ngơ ngác tự hỏi ai là những con người ta, ở một nơi xa lắc xa lơ nào đó, lại nắm trong tay cái quyền sinh sát cả cuộc đời của họ?

Cư dân xóm chài của dòng sông ốm đói tan tác mỗi người một phương. Bỏ thuyền lên đất liền, là chấm dứt một cuộc đời lưu lãng sông hồ, hay lại tiếp tục kiếp giang hồ phiêu bạt theo cách khác, ở những nơi khác?

˜™—– + —–

Thằng bé long ngóng đặt chân xuống đất. Cái nền đất thì cứng và cố định, nhưng dáng đi của nó thì ngả nghiêng lạ lẫm. Từ lúc sinh ra, chưa bao giờ thế giới dưới chân nó thôi chênh chao. Dưới lòng thuyền, mỗi khi nó đặt chân chỗ nào, chỗ ấy lún xuống dưới sức nặng của nó. Trên mặt đất cứng, chừng như người ta không có sức nặng.

Nó được sinh ra trên thuyền vào một đêm mưa bão. Không bà mụ, không đèn đuốc, chỉ có tiếng khóc của trẻ thơ chào đời và tiếng khóc của người cha tiễn vợ mình ra đi vì ca sinh khó. Xác mẹ nó được chôn trộm đâu đó trên một rẻo đất dọc bờ sông. Với những người sống kiếp lưu lãng sông hồ, đất là một miền mơ xa hoa và lạ lẫm. Sống là ra đi. Mẹ nó đã bỏ đất lên thuyền để sống, để đi theo tiếng gọi con tim, đi theo cha nó. Hành trình của mẹ nó đã dừng lại trên một rẻo đất vô danh dọc bờ sông. Cha con nó lại tiếp tục chảy xuôi theo dòng đời. Có thể gọi là thỏa chí vẫy vùng trên sông nước, mà cũng có thể gọi là lênh đênh với kiếp du thủ du thực.

Chợt một ngày con nước đột ngột biến mất. Những cuộc đời bỗng dưng bị mắc cạn, châng hẫng và ngoi ngóp.

Thuyền không đi nữa, nhưng thằng bé thì chẳng chịu đứng yên một chỗ. Mỗi ngày vài lần, nó lò dò ra khỏi thuyền. Lúc đầu nó chỉ dám đi luẩn quẩn quanh thuyền. Dần dần nó đi xa hơn, một mình leo ngược dốc lên bờ sông, để từ trên bờ nhìn xuống cái xóm chài tạm bợ lọt thỏm giữa lòng một thung lũng hỗn độn. Sau lưng nó là cả thành phố ồn ào. Chiều xuống. Đèn lên. Nó lạ lẫm nhìn về phía ánh đèn đêm của thành phố. Sống trên thuyền, nó đã quen thấy mọi thứ chung quanh đều chuyển động và cứ tuồn tuột trôi qua. Trên đất, cả cuộc sống như cùng dừng lại và phơi bày trước mắt nó. Không còn trôi và mất. Chừng như chỉ cần vươn tay là có thể chạm được, có thể với tới, có thể nâng niu và nắm giữ.

Mặt đất rộng hơn rất nhiều so với căn lều bé xíu của nó. Thằng bé phát hiện ra điều đó vào ngày nó gặp một đám trẻ khác.

– Ê!

Thằng bé giật mình khi nghe có tiếng gọi. Nó quay đầu nhìn dáo dác.

– Ê, bên này nè! – Một bàn tay nhỏ xíu vẫy vẫy từ phía sau một chiếc lều – Bên này, bên này…

Chạy về hướng tiếng gọi, nó gặp một mái tóc bù xù, một gương mặt đen nhẻm và một cặp mắt sáng trưng của một con nhóc trạc tuổi nó.

– Đang làm gì đó? – Con nhóc hỏi, cười khoe nguyên cái hàm răng sún.

– Đâu có làm gì đâu! – Nó cười đáp lại.

– Vậy thì lại đây phụ một tay đi! – Con nhóc dúi ngay cái thau thiếc đang cầm vào tay nó.

Vậy là thằng nhóc nhập bọn với đám trẻ chui ra từ những chiếc thuyền mắc cạn. Đám nhóc đang hì hụi khuấy bùn tát nước. Mặt mày lấm lem bùn đất, nhưng đứa nào cũng hớn ha hớn hởn.

– Bắt gọn đám cá này, tối nay đắp bùn nướng lên là hết xẩy! – Tiếng một đứa nào đó trong nhóm reo lên phấn kích.

Sau màn tát nước bắt cá, bọn trẻ không cần phải tốn nhiều thời gian để trở thành bạn của nhau. Lòng sông được đổ đầy bởi tiếng cười và đủ thứ trò chơi của bọn nhóc. Những vũng nước hiếm hoi còn sót lại bị quậy lên, ướt đầm đìa trên đầu trên cổ lũ trẻ. Những cánh diều chấp chới bay cao với nắng chiều và gió lộng. Cả bầy trẻ tíu tít đuổi theo trái bóng lăn trên nền đất. Hình như bọn nhóc có cách rất riêng để khám phá và để thấy thế giới này luôn mới. Tại nơi mà những người lớn ngoi ngóp mắc cạn, bọn trẻ vẫn có thể có một khung trời tuổi thơ đẹp như mơ.

Hình như tiếng cười của bọn trẻ làm giật mình nhiều người lớn. Những ánh nhìn thôi lạc hồn và ngơ ngác. Thì ra, dù dòng sông không còn chảy, cuộc sống vẫn cứ trôi. Bất chấp những thịnh suy thăng trầm, sự sống vẫn cứ tiếp diễn liên tục theo cách rất riêng của mình.

Chiều chiều, có người vác cuốc đi dò đất. Nhiều luống đất được xới lên, bốc theo mùi phù sa và hương đất mới thơm ngát. Những hạt mầm được gieo xuống, chất chứa cả một trời hy vọng. Thỉnh thoảng, vài cơn mưa đột ngột kéo về. Nước không đủ để lấp đầy lòng sông, nhưng đủ để làm xanh lên những luống cỏ dọc đôi bờ. Xanh con đường, xanh bờ đê. Xanh với những ngồng rau tươi. Xanh trên từng nét môi cười.

Những lầy lội dưới lòng sông dần được hong khô. Những rẻo đất hoang trơ trọi bắt đầu được cỏ xanh phủ kín. Những đàn bò nhởn nhơ gặm cỏ. Những đàn cò trắng kéo nhau về tìm mồi. Và cuộc sống lại bắt đầu như thế.

Không phải chỉ đến khi giải quyết hết mọi vấn đề thì người ta mới có thể sống. Đời người thì quá ngắn, và những vấn đề của cuộc sống thì quá nhiều. Vậy nên vừa sống vừa giải quyết thôi! Cũng như không phải chỉ đến khi có được một vùng đất lý tưởng thì miền cỏ mới lên xanh. Cỏ cây mang sức mạnh tiềm tàng không thể bị bóp nghẹt của sự sống. Dù là trên thảo nguyên mênh mông hay dưới lòng sông cạn cùng hoang phế, mùa qua mùa, cỏ vẫn cứ lên xanh.

Biết rằng sẽ còn nhiều người đau đáu với những đổi thay và thịnh suy thăng trầm của một kiếp người. Biết rằng thỉnh thoảng sẽ có kẻ đứng giữa miền cỏ xanh mà bần thần, vì da diết nhớ về miền chập chùng sóng nước. Miền cỏ vẫn cứ mọc lên, xanh mướt.

Thằng nhóc, con nhóc, và đám nhóc, sẽ đi lên từ dưới lòng sông. Và trên những con đường có dấu chân người qua, miền cỏ sẽ mọc lên, xanh mướt.

Cao Gia An, S.J.

Tâm sự một người thầy

 

Chẳng nhớ là từ lúc nào mình đã quen với việc được gọi là Thầy. Nhớ hồi đầu nghe gọi hai tiếng: “Thầy ơi!!!” mình thấy vừa ngồ ngộ, vừa ngài ngại, lại vừa thích thích. Cũng vui, lúc đầu người ta gọi mình đủ kiểu: có người kêu Thầy xưng tui, có người gọi Thầy xưng con, có người gọi Thầy xưng em, có kẻ còn tử tế đề nghị: trẻ măng mà gọi Thầy gì, nghe già chát, gọi bằng anh cho trẻ trung thân thiện, hén!

Dù sao đi nữa, mình vẫn thật hạnh phúc khi được gọi là Thầy.

Làm Thầy thì chẳng có gì cao xa lắm đâu, mình bị các học trò vượt mặt hoài. Một lần, mình về thăm lại trường cũ, gặp lại mấy nhóc học trò xưa. Chúng lớn nhanh đến nỗi mình chẳng còn nhận ra. Có đứa cao hơn mình tới một cái đầu, nó nhìn mình từ… phía trên, cười cười: Thầy ơi, hình như càng lớn thầy càng nhỏ lại phải hông? Nhớ hồi đó Thầy to lớn vĩ đại lắm cơ mà!

Có phải mình nhỏ lại không ta? Không biết, nhưng hình như mình đã đứng lại, còn các học trò của mình vẫn đang trên đà lao về phía trước.

Có những học trò thời tập tành viết lách, nhờ mình sửa hộ mấy bài làm văn, mấy bài thơ con cóc. Mình khuyến khích nhóc viết và gởi bài cho trang báo mà mình vẫn cộng tác. Một thời gian sau, cái tên của nhóc xuất hiện ngang hàng với cái tên của mình trên mặt báo. Một thời gian sau nữa, đọc một số bài viết của nhóc, mình ước giá mà mình có thể viết hay được như thế!

Cũng có một thời gian mình làm gia sư, mách nước cho mấy nhóc vài ngón đàn để chuẩn bị thi vào nhạc viện. Một thời gian sau gặp lại, nhìn cách mấy nhóc lướt tay trên phím đàn, mình biết mình lại bị vượt mặt rồi.

Mình hạnh phúc vì được làm Thầy. Chẳng phải vì mình giỏi giang, nhưng vì mình đã liều lấy ra từ trong cái kho tàng nghèo nàn của mình để chia cho người khác. Thật hạnh phúc khi những điều bé nhỏ mình cho đi lại trở nên như những hạt giống nảy nở âm thầm và sinh hoa kết quả trong bao cuộc đời khác.

Mình hạnh phúc vì được làm Thầy. Không phải để cho người ta cái gì, nhưng là để đọc ra những tiềm năng trong mỗi người, và khuyến khích họ để cho những tiềm năng ấy bùng vỡ.

Mình hạnh phúc vì được làm Thầy. Chẳng phải để dẫn người khác đi con đường mà mình nghĩ là tốt, nhưng là để động viên họ can đảm bước đi trên con đường riêng của họ. Dĩ nhiên, có những con đường dẫn người ta đi đến một chân trời xa, nơi ấy chẳng còn một khoảng trống nào dành cho mình. Cũng tốt chứ sao! Mình chỉ có thể cho người ta dựa một thời gian, rồi sau đó phải đẩy họ lên đường để sống cuộc đời riêng của họ chứ.

Mình hạnh phúc vì được làm Thầy. Chẳng phải để là người chuyên đi gỡ rối tơ lòng… thòng, (mà lắm khi càng gỡ càng rối), nhưng là để được làm người lặng lẽ lắng nghe và chia sẻ phần nào nỗi đau với những người tin tưởng và tâm sự với mình.

Mình hạnh phúc vì được làm Thầy. Không phải để cho người khác noi gương, nhưng là để chỉ cho họ những tấm gương khác đáng cho họ noi theo.

Với lòng biết ơn, mình nhớ đến những người đã đi qua cuộc đời mình, những người đã cho mình nhiều ngọt bùi, cũng như những người đã tạo ra cho mình nhiều sóng gió. Tất cả đều là những người thầy của mình. Tất cả đã đi qua và đã đọng lại một phần trong con tim mình. Tất cả đã góp phần định hình nên nhân cách sống và con người hiện tại của mình.

Cũng với lòng biết ơn đó, mình nhớ đến những học trò đã đi qua cuộc đời mình. Qua họ, mình được huấn luyện từng ngày để làm Thầy. Nhờ họ, mình tìm thấy ý nghĩa của việc làm Thầy. Quan trọng hơn, không có họ… sao mình làm Thầy được chứ!

הרבה למדתי מרבותי”
ומחברי יותר מהם
“ומתלמידי יותר מכולם

Tôi học được nhiều từ những người thầy.
Tôi học được nhiều hơn từ các đồng nghiệp.
Nhưng tôi học được nhiều nhất
là từ các học trò của mình
(Babli, Makot 10.1)

Cao Gia An, S.J., Tâm Sự Một Loài Hoa Trên Tường Đá, nxb Tôn Giáo 2018, 152-155

Previous Older Entries